ارزیابی پتانسیل‌های اقلیمی کشت زعفران در شهرستان مرودشت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد اقلیم شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

  محدویت‌ها و مرزهای تولید محصولات کشاورزی وابسته به شرایط اقلیمی است و آب و هوا یکی از مهمترین عوامل موثر در فعالیت‌های انسان به ویژه در بخش کشاورزی است. این تحقیق به منظور ارزیابی شرایط اقلمی برای کشت محصول زعفران در شهرستان مرودشت صورت گرفته است. برای انجام این کار از داده‌های روزانه دمای شهرستان مرودشت به صورت روزانه و داده‌های بارش ماهانه در یک دوره آماریی20ساله (1986-2005) استفاده شده است. در این تحقیق شرایط دمای حداقل، میانگین و نوسانات روزانه دما با توجه به نیازهای گیاه زعفران در شهرستان مرودشت مورد بررسی قرار گرفت و این شرایط با شهرستان‌های زعفران خیز ایران مقایسه شد. شرایط یخبندان و وقوع دماهای زیر صفر درجه نیز دراین شهرستان بررسی شد. میزان درجه روز مورد نیاز برای رشد و گلدهی و همچنین ضریب گیاهی و نیاز آبی این گیاه نیز مورد ارزیابی قرار گرفت. براساس نتایج، از نظر دمایی و نوسانات روزانه دما، شهرستان مرودشت با شهرستان‌های زعفران خیز ایران مانند: قائن و تربت حیدریه به طور نسبی دارای مشابهت است و از این نظر برای کشت زعفران محدودیت وجود ندارد. از نظر احتمال وقوع یخبندان و همچنین درجه روز مورد نیاز برای رشد و گلدهی زعفران در شهرستان مرودشت محدودیتی وجود ندارد و با توجه به ضریب گیاهی و نیاز آبی این محصول در دوره اولیه رشد با توجه به کسری آب مورد نیاز، آبیاری این محصول ضروری است ولی در دوره توسعه و میانی با توجه به بارش‌های زمستانه و وجود رطوبت در خاک می‌توان تعداد دفعات آبیاری را کاهش داد.   

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Climatic Potentials Assessment for Saffron Cultivation In Marvdasht

نویسندگان [English]

  • H. Mohammadi 1
  • F. Ranjbar 2
  • M. Soltani 2
1 Professor. Of climatology, University of Tehran, Tehran, Iran
2 M.A. Student of climatology, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

 
Extended abstract
1- Introduction
Climate is numbered amongst the most significant factors which have been considered throughout the history and almost most of agricultural activities deal with a few meteorological factors diurnally (Mohammadi and Moghtaderi, 2005; 163. Therefore, one of the most important and effective factors in human activities especially in the agrarian section, is climate so that nearly all cultivations should be done in connection with climatic conditions, otherwise it might simply fall through the cultivation process. Limitation and boundaries of the agricultural crop productions is highly depends on the climatic conditions (Mohammadi, 2007; 89). This research aims to examine the climatic conditions for Saffron cultivation in Marvdasht city.
Saffron is a semi-tropical plant and regions with mild winters and warm-dried
 
 
summers are appropriate to cultivate the Saffron (Kafi, 2003 and Sepaskhah & Kamgar, 2009). Saffron with a common name of Saffron and a scientific name of Crocus Sativus is the most invaluable cultivatable plant existing in the globe, and that is the only plant which intercourses based on milligram in lieu of Kilo and/or Tonne (Rashed et al, 2006).
 
 
 
2- Methodology
 
In order to carrying out the present research, the daily temperature data and total precipitation of Marvdasht weather station for a period of 20 years (1986-2005) have been selected. To evaluate the climatic conditions of Marvdasht city for Saffron cultivation, we tried to make a correlation between temperature and rainfall parameters of this city with other Saffron-raise cities in Iran i.e. Torbat-e-Heidarieh and Qaein. In continuation, thermal conditions of Marvdasht - in regard to thermal demands of Saffron plant - as well as in comparison with Birjand and Qaein were investigated. It has been used a thermal index of GDD, for investigating the required energy value of Saffron plant and also growth and blooming. In this research, we used the thermal index of GDD to evaluate the degree-day which is computed as follows:
 
 
 
 
 
 
 
Here, GDD indicates the degree-day gathered for N days. Tmax: daily maximum temperature, Tmin: daily minimum temperature, to: basic temperature and/or physiologic zero of plant, N: number of days for a given time.
 
In this research, it has been used a normal distribution to determine the probability of frost occurrence in the time of Saffron’s blossoming. As well as, aquatic demand of Saffron in the process of growing was evaluated by potential evapotranspiration (ETO) and plant coefficient of Saffron (Kc). We also used Belani-Keridle method to estimate the potential evapotranspiration.
 
 
 
3- Discussion
 
Based on the carried out researches, we found that climatic condition of Marvdasht is relatively similar with those of Qaein and Torbat-e-Heidarieh saffron-raise cities. Like saffron-raise cities of Khorasan province, parameters of average temperature, min temperature, max temperature and precipitation in the growth’ months of Saffron in Marvdasht are relatively in a satisfactory circumstances. There is no limitation of frost and freezing days for cultivation of Saffron plant, which can affects the Saffron’s performance in the time of flowering in Marvdasht. In the city under study, the first frost occurs in the late December with 95% probability whereas the last frost happens in the late February. In Marvdasht city, the amount of degree-day and the required energy for Saffron in the times of cultivation to producing flowers are in appropriate situation. The last date to cultivate the Saffron is almost 19th of September in Marvdasht. Since, precipitation mostly happens in the winter season in the city under study, it is necessary sometimes to irrigate the Saffron plant in the times of principle growth and producing flowers. In fact, the primary development of Saffron takes place in Fall Season in Marvdasht. And the amounts of Fall’s precipitation are not adequately enough to support the Saffron’s aquatic needs. In Marvdasht, the amount of needed water for Saffron is approximately 760 mm in which a large amount of this related to the ending of producing flower and then harvesting.
 
 
 
4- Conclusion
 
 Saffron is a plant which grows in arid and semi-arid areas. In this research, the climatic conditions of Marvdasht were taken into account in order to cultivating the Saffron plant. According to the results, we can express that the climatic parameters required for Saffron cultivation relatively are available and can provide a suitable condition for growth and harvesting such plant in that region. In relation to the existing fertilized soils and significant water resources in the city, it is highly possible to cultivate the Saffron especially in the hilly places.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Climatic Conditions
  • Saffron
  • Degree Day
  • crop Coefficient
  • water requirement
  • Marvdasht
 
ابریشمی، محمد حسن، (1376)، زعفران ایران، شناخت تاریخی، فرهنگی و کشاورزی، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ اول، مشهد.
امیر قاسمی، تراب، (1380)، زعفران طلای سرخ ایران، انتشارات نشر آیندگان، چاپ اول، تهران.
بایبوردی، محمد، (1372) روابط آب و خاک، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ ششم، تهران.
بستانی پور، لیلا، (1382)، ارزیابی وضعیت فضایی و استقرار فضاهای آموزشی شهر مرودشت با کمک GIS، پایان نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، گروه جغرافیا.
بهنیا، محمدرضا، (1370)، زراعت زعفران، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
پارسیان، احمد و همدانی، علی، (1387)، مبانی احتمال، نشر شیخ بهایی، اصفهان.
خالدی، شهریار، (1374)، آب و هواشناسی کاربردی (کاربرد آب و هوا در برنامه ریزی ناحیه ای )، نشر قومس، تهران.
عزیزی، قاسم و یاراحمدی، داریوش، (1383)، بررسی ارتباط پارامترهای اقلیمی و عملکرد گندم دیم با استفاده از مدل رگرسیونی، مجله پژوهشهای جغرافیایی، شماره 44، دانشگاه تهران.
علیزاده، امین، (1387) رابطه آب و خاک و گیاه، انتشارات دانشگاه امام رضا، چاپ هشتم، مشهد.
فاتح، شاهرخ، (1387)، بررسی تاثیر عوامل زیانبار اقلیمی بر اجزای عملکرد گندم در سطح ایستگاه های هواشناسی کشاورزی کشور، پایان نامۀ کارشناسی ارشد، دانشکدۀ کشاورزی، کرج.
فرج زاده، منوچر و تکلوبیغش، عباس، (1380)، ناحیه بندی آگروکلیمایی استان همدان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی، مجله پژوهشهای جغرافیایی، شماره 41، دانشگاه تهران.
فکرت، حسین، احتشام، محسن، دادخواه، محمدرضا، (1382)، زعفران ایرا ن گوهری ناشناخته (کاشت، داشت، برداشت، فرآوری)، انتشارات شهر آشوب، چاپ اول، تهران.
فلاح چای، میر مظفر و سپید نژاد فهیم، سید رضا، (1385)، آمار و احتمال کاربردی، انتشارات ندای سبز شمال.
قطره سامانی، سعید، (1384)، کاربرد هواشناسی در کشاورزی- تأثیر دمای پایین در تولیدات کشاورزی، پژوهشکدۀ اقلیم شناسی، نشریۀ داخلی، ضمیمۀ نشریۀ علمی و فنی نیوار، تهران.
کافی، محمد، (1381)، زعفران، فناوری تولید و فرآوری، انتشارات زبان و ادب، مشهد.
مبارکی، زهرا، (1384)، مکانیابی کشت زعفران در استان قزوین، پایان نامۀ کارشناسی ارشد، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران.
محمدی، حسین و مقتدری، قاسمعلی، (1383)، ارزیابی پتانسیل های اقلیمی کشت نخل در استان گلستان، پژوهش­های جغرافیایی، شمارۀ 49، دانشگاه تهران.
محمدی، حسین، (1385)، آب و هواشناسی کاربردی، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول، تهران.
Azizi-Zohan, A. Kamgar-Haghighi, A ,A. Sepaskhah, A, R. (2007), Crop and Pan Coefficients for Saffron in a Semi- arid region of Iran, Journal of Arid Enviroments 72 (2008) pp270-278.
Haulicek, J. (1985). The effect of weather on crop production UVTiz, 3, praha.
Rashed, M, H, Kafi, M, Koochaki, A, Nassiri, M (2006), Saffron (crocus sativus) Production and Processing. , Science Publications, 87-96pp.
Sepaskhah, A. R, Kamgar-Haghighi, A A. (2009), Saffron Irrigation Regime. Journal of production. Vol 3.
Willard, Pat. (2001), Secrets of Saffron, Beacon press, pp 185-192.