تحلیل مدیریت مواد زائد جامد شهری، با تأکید بر بازیافت زباله (مطالعه موردی؛ شهر بوکان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

  مدیریت مواد زاید جامد شهری در معنای کلی خود فرایندی چند وجهی است و از مؤلفه‌های متفاوتی برخوردار است. برای شناخت این نوع مدیریت باید مؤلفه‌ها و عناصر (کاهش از مبدأ، تولید، ذخیره و پردازش، جمع آوری، حمل و نقل، بازیافت، دفع و مراقبت‌های بعد از دفع) آن شناخته شوند، تا راه حل علمی برای برون رفت از مشکلات موجود به دست آید. بنابراین، هدف از تحقیق حاضر کمک به بهینه کردن سیستم مدیریت مواد زاید جامد شهر بوکان است . روش پژوهش به صورت توصیفی، تحلیلی و پیمایشی است و روش گرد آ وری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای، میدانی و تکمیل پرسشنامه در 3 ناحیه شهرداری بوده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از SPSS و آمار استنباطی (رگرسیون ساده خطی و ضریب همبستگی پیرسون) استفاده شده است. یافته‌های نشان می‌دهد که در شهر بوکان روزانه بیش از 150 تن زباله تولید می‌شود که بیشترین مواد فساد پذیر با 9/77 درصد و کمترین با 3/1 درصد مربوط به فلزات است. 1/22 درصد کل زباله‌ها غیر از مواد فساد پذیر است که حدود 5/12 درصد آن را زباله‌های قابل بازیافت تشکیل می‌دهد. 1/79 درصد پاسخگویان اظهار کرده‌اند که در زباله‌های تولید شده خانگی مواد قابل بازیافت وجود دارد. نتایج حاصل نشان می‌دهد که زمینه حضور مردم در طرح‌ها و برنامه‌های مدیریت مواد زاید جامد فراهم نشده به طوری که 7/49 درصد از سرنوشت زباله‌ها بی اطلاع‌اند. 8/58 درصد از هزینه جمع آوری زباله‌ها اطلاع کافی ندارند. فرهنگ سازی و بهبود زیر ساخت‌های مربوط به بازیافت زباله 7/56 درصد ضعیف بوده است. بنابراین، به طور کلی، مشخص می‌شود که شهرداری بوکان در زمینه مدیریت اصولی مواد زاید جامد، به خصوص بازیافت زباله موفق نبوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An analysis of municipal solid waste management emphasizing on the recovering of waste (Case study: Boukan)

نویسندگان [English]

  • A. Zarrabi 1
  • J. Mohammadi 2
  • Sh. Ahangari 3
1 Professor of Geography and Urban Planning, University of Isfahan, Isfahan, Iran
2 Assistant Professor of Geography and Urban Planning, University of Isfahan, Isfahan, Iran
3 MA. in Geography and Urban Planning, University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده [English]



Extended abstract
1- Introduction
Mankind has always paid attention to the management of waste for millennia. In early times, waste wouldn’t cause a problem entering environment because humans’ population was low and lands were abundantly accessible. But cities emerged and population density increased which caused waste to increase per unit area. Consumables increased in number which caused waste to increase and enter environment. Humans must take into consideration the accurate methods of management as well as the engineering
 
and economic principles in order to fight such infections. Although there’re various methods for dumping waste, the recovering of waste is of the utmost importance nowadays because this method not only decreases the amount of waste and prevents further environmental pollution but also saves money, energy and natural resources. The average daily amount of waste made in the city of Boukan is 150 tons. The amount of waste is never separated and is dumped in a hazardous manner. 
 
2- Methodology
The method for this applied study is descriptive, analytical and evaluative; and the data is collected from libraries, field studies, and 330 questionnaires conducted utilizing a random sampling method in 3 areas of the city. The city was divided into three parts for data to be analyzed. Then 30 samples of garbage were gathered from homes in each area and were analyzed physically, also hypothesis including two independent variables (the condition and improvement of management), and one dependent variable (the amount of waste decreased) were analyzed using SPSS and inferential statistics (simple linear regression, Pearson's correlation).
 
3- Discussion
The total amount of waste made in the city is 150 tons per day. The waste is mostly consisted of decaying materials which comprises 77.9 per cent of the total waste on the average, and metals comprise a total percentage of 3.1.
The amount of waste expected to be made in the city in the next 20 years i.e. 2009 to 2028 was analyzed and estimated an amount of 1296856050 kg taking into consideration the rate of population growth of 1.18.
In the city, home waste comprises the most amount of the total waste which consists of food waste and decaying materials (77.9 per cent), and can be used as compost or organic material. About 12.5 per cent of the remaining 22.1 per cent is recoverable.
One of the most important actions taken for carrying out the separation and recovering processes of waste is to foster a culture of it. According to the produced results, no necessary and satisfactory actions have been taken yet, as the training received in the decrease of waste; and seminars and training workshops held on the recovering of waste have been evaluated 52.4 % and 69.4 % weak, respectively, also legal prosecution of violating citizens has been weak 60 % weak, but local and national media and also the city's authorities have acted appropriately 17.8 %. Also no actions have been taken to let private sector participate as 49.1 % evaluated this as a weak action.
 
4- Conclusion
In the city, 150 tons waste is made per day, 77.9 per cent of which comprises organic and decaying materials which is estimated an amount of 133 tons. Hence the amount of total waste made initially can be decreased adopting policies, and conducting cultural programs. Therefore carrying out such programs and policies and also launching plans for using compost must be the main priority of respective organization. Also the process of collecting waste and garbage throughout the city is not carried out by a sole manager as various decisions are made in different parts of the city by the authorities. These have caused citizens to participate less in the management and recovering of waste in the city. Hence people must be provided with proper basis in order to participate in the management of urban waste holding training workshops and installing information boards with the result that the plans are launched easily.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Municipal Solid Waste
  • Waste Management
  • recovery
  • Bukan
 
اسعدی، زهرا، (1387)، مواد زاید جامد شهری، ماهنامه مهندسی زیرساخت‌ها، شماره 4، تهران.
پالمر، جوی‌ای، (1382)، آموزش محیط زیست در قرن بیست و یک، ترجمه دکتر علی محمد خورشید دوست، انتشارات سمت، چاپ اول، تهران.
چوبانوگلوس، جرج، هیلاری تیسن؛ الیاس رولف، (1370)، مدیریت مواد زائد جامد (اصول مهندسی و مباحث مدیریتی)، جلد اول، ترجمه محمد علی عبدلی، انتشارات سازمان بازیافت و تبدیل مواد شهرداری تهران، چاپ اول، تهران.
سیاح زاده، امیر حسین، محمد تقی صمدی، (1388)، آنالیز کمی و کیفی زباله شهری ملایر از پاییز ۸۵ تا تابستان 86، مجله سلامت و محیط، شماره2، تهران.
مهندسین مشاور معماری و شهرسازی زیستا، (1380)، طرح توسعه و عمرن (جامع) شهر بوکان، سازمان مسکن و شهرسازی استان آذربایجان غربی، بوکان.
عبدلی، محمد علی، (1372)، سیستم مدیریت مواد زاید جامد شهری و روشهای کنترل آن، انتشارات بازیافت شهرداری تهران، چاپ اول، تهران
عبدلی، محمد‌علی، (1387)، بازیافت مواد زاید جامد شهری (کاهش، استفاده مجدد و باز چرخش)، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران. چاپ سوم، تهران.
عمرانی، قاسم علی، نغمه علوی نخجوانی، (1388)، مواد زاید جامد (بازیافت)، جلد دوم، مؤسسه انتشاراتی اندیشه رفیع، چاپ اول، تهران.
مرکز آمار ایران، (1386)، سالنامه آماری استان آذربایجان غربی، بخش سرزمین و آب و هوا.
منوری، سید مسعود، زهرا عابدی،‌هانیه قره بخش، (1387)، ارزشیابی اقتصادی بازیافت پسماندهای خانگی منطقه بیست شهرداری تهران، مجله علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره دهم، شماره 4، تهران.
منوری، مسعود، فرهام امین شرعی، (1388)، مدیریت و طراحی جمع آوری پسماندهای شهری، انتشارات جهاد دانشگاهی واحد صنعتی امیر کبیر، چاپ اول، تهران.
مهدی نژاد، محمد‌هادی، (1381)، کمیت وکیفیت مواد زاید شهر گرگان در دو فصل بهار و پاییز سال 76، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان، سال چهارم، شماره 9، گرگان.
ناظم فرناز، محمدعلی عبدلی، علیرضا ریاحی بختیاری، احمدرضا مساح، (1387)، ارزیابی اولویت‌ها و پتانسیل بازیافت از پسماندهای شهری شهرضا، مجله منابع طبیعی ایران، شماره61، کرج.
 
Alavi moghadam. M, mokhtarani. N, mokhtarani. B, (2009), municipal solid waste management in rasht city, Elsevier, waste management 29: 485- 489.
Beede,D,N, (1996), essayson the economics of the generation and management of waste,ph.d, dissertation, colombia university.
Juhasz. A, Magesan. G, Naidu. R, (2004), waste management, published by science publishers, inc, enfield, nh, usa.
Kanat. G, (2010), municipal solid-waste management in istanbul, elsevier science, waste manag, 30(8-9):1737-45.
Omran. A, mahmood. A, Robinson. G, (2009), investigating households attitude toward recycline of solid waste in malaysia: a case study, int.j.environ, res, 3(2): 275-288.
Shafiul. A. Ahmeda, M, (2004), partnerships for solid waste management in developing countries: linking theories to realities, elsevier, habitat international 28: 467– 479.
Tanskanen. Juha-heikk, (2000), strategic planning of municipal solid waste management Elsevier, resources, conservation and recycling 30: 111–133.
Wenlinag. Lu, (2008), utilization of municipal solid waste compost in horticulture, degree of doctor of philosophy ,alabama agricultural experiment station, auburn university.
Xiumin. F, Minghua. Zhu, Xi. Zhang, Qichang. H, Rovetta. A, (2010), logistics systems and intelligent management, 2010 international conference on, 978-1-4244-7331-1, 1905–1909.
Xua.y, huanga.g. h, qinc. X ,caoa. M.f, (2009), astochastic robust chance-constrained programming model for municipal solid waste management under uncertainty, elsevier, conservation and recycling 53: 352–363.
Yi. Xiao, Xuemei Bai, Zhiyun Ouyang, Hua Zheng, Fangfang Xing, (2007), the composition, trend and impact of urban solid waste in beijing, chinese academy of sciences,environ monit assess, 1235: 12-30.
Zavodska. A, (2000), a comparative studty on residential solid waste management in selected developing and developed countries: guyana and the united states, the university of arizona.