صحت سنجی رابطه استدلالی بیشینه رواناب به روش شدت-مدت-مساحت با استفاده از داده‌های پوششی رادار (مطالعه موردی حوضه آبریز رامیان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 porcista@yahoo.ie

3 گروه جغرافیا، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

چکیده

در رابطه‌ استدلالی Q=0∙278 CiA برای پیش‌بینی رواناب حوضه شدت بارش ثابت فرض شده و مقدار بارش هم در بخش‌های مختلف حوضه از روش‌های درون‌یابی بدست می‌آید. چون بارش یک پارامتر بسیار متغیر است، احتمال خطا در برآورد بارش زیاد است. در این پژوهش به کمک داده‌های پوششی رادار حجم و شدت بارش بر فراز حوضه در گام‌های زمانی 30 دقیقه (روش شدت- مدت-مساحت )بدست آمد.
منحنی‌های هم‌زمان تمرکز حوضه در گام‌های زمانی 30 دقیقه تهیه شد. مساحت بین منحنی‌ها برای رادار تعریف و سپس حجم و شدت بارش در گام زمانی مورد نیاز برآورد شد. چون از داده‌های حجم بارش در گام زمانی انتخابی استفاده شد، رابطه استدلالی تغییر یافت. بیشینه رواناب شبیه‌سازی شد و با بیشیته دبی مشاهداتی مقایسه شد. بارش‌های شدید و پر حجم، یا بارش‌هایی که خاک حوضه از قبل مرطوب بود، بیشینه دبی زیاد بود. در بارش‌های کم‌شدت و کم‌حجم شرایط متفاوت بود. اگر شدت بارش در ابتدا کم و سپس افزایش داشت مقدار رواناب بیش‌تر از حد انتظار بود. اگر شدت بارش در ابتدا زیاد و سپس کاهش داشت مقدار رواناب کم‌تر بود. این تاثیر پراکنش زمانی و مکانی بارش نیز در مقدار دبی بیشینه نشان داد. تاخیر زمانی بین بیشینه دبی مشاهداتی و بیشینه رواناب شبیه‌سازی در بارش‌های شدید و پرحجم، کوتاه و در بارش‌های معمولی و کم‌حجم، طولانی بود. استفاده از ضریب رواناب ثابت در رابطه استدلالی مقدار بیشینه رواناب را دقیق برآورد نمی‌کند. با توجه به ویژگی بارش و همچنین ویژگی رطوبتی خاک حوضه از ضرایب مختلف باید استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Verification of Rational Method in Predicting Maximum Runoff Using Radar Data (Case Study: Ramiyan Basin)

نویسندگان [English]

  • Parviz Panjekoobi 1
  • Seyed Abolfazl Masoodian 2
  • Abdolazim Ghangherme 3
1 Department of Physical Geography, University of Isfahan, Isfahan, Iran
2 porcista@yahoo.ie
3 Department of Geography, University of Golestan, Gorgan, Iran
چکیده [English]

Rainfall variations are high in spatial and temporal scales. Strong changes in intensity, duration, and spatial distribution, especially for storm rainfall. Hydrology and applied sciences require reliable and accurate estimates of precipitation and high-resolution predictions. The conditions for the formation and magnitude of the flood are not the same in any place. One of the important ways to predict the flood event is to estimate the correct and timely rainfall. This is the first problem of flood prediction. Generally, in large basins, the spatial distribution of rainfall is not the same, and part of the basin may be more or less than average rainfall. The non-uniform distribution of rainfall causes the calculation of runoff errors in experimental relationships. It is difficult to determine the time and spatial distribution of rainfall in the basin. Of course, with the increase in the number of rain gauges, this problem is resolved, but this is very expensive. Radar is a powerful tool for producing high-resolution rainfall data. The weather radar provides real-time rainfall estimation, which can not do rain gauge stations. This provides a good opportunity for the development of new predictions. Radar can improve runoff simulation using the software.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Simulation
  • rational relationship
  • runoff
  • radar and Ramayan basin

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 17 شهریور 1398
  • تاریخ دریافت: 24 اردیبهشت 1398
  • تاریخ بازنگری: 28 مرداد 1398
  • تاریخ پذیرش: 17 شهریور 1398