ارزیابی و تهیه نقشه زون‌های لرزه‌ای شهر خرم‌آباد با استفاده از روش سلسله مراتبی- فازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم‌آباد، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران

3 کارشناس ارشد، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی ، خرم‌آباد، ایران

10.22108/gep.2019.117074.1159

چکیده

شهر خرم‌آباد در استان لرستان به دلیل قرار گرفتن بر روی پهنه لرزه زمینساخت زاگرس یکی از شهرهای لرزه‌خیز ایران بشمار می‌آید. در این تحقیق به منظور ایمنی بیشتر در مناطق مسکونی و طرح‌های عمرانی، پهنه‌بندی خطر لرزه‌خیزی در شهر خرم‌آباد با استفاده از شش پارامتر محیطی شامل فاصله کانونی زمین‌لرزه‌ها و گسل‌های اصلی از شهر خرم‌آباد، عمق رخداد زمین‌لرزه‌ها، شتاب زمین‌لرزه، لیتولوژی و شیب، مورد مطالعه قرار گرفته است. بدین منظور ابتدا با استفاده از جمع‌آوری کاتالوگ داده‌های لرزه‌خیزی در بازه‌ی زمانی سال‌های 1900 تا 2018 نقشه عوامل فاصله کانونی زمین‌لرزه‌ها از شهر خرم‌آباد و عمق رخداد زمین‌لرزه‌ها تهیه گردید. سپس با استفاده از نقشه زمین‌شناسی و خطوط رقومی ارتفاع منطقه، نقشه فاصله از گسل، لیتولوژی و شیب شهر خرم‌آباد تهیه و در نهایت با استفاده از روش قطعی زلزله طرح (DSHA) و با بهره گیری از روابط تجربی موجود بین مشخصه‌های زلزله، نقشه شتاب افقی زمین‌لرزه‌های (PGA) منطقه تهیه گردیده است. پس از تهیه لایه‌های اطلاعاتی، نقشه هر یک از عوامل به ترتیب با استفاده از منطق فازی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، استانداردسازی و وزن‌دهی شده است. با تلفیق کلیه لایه‌های استانداردسازی شده در وزن آن‌ها نقشه نهایی پهنه‌بندی خطر زمین‌لرزه در شهر خرم‌آباد با استفاده از روش تلفیقی سلسله مراتبی-فازی تهیه گردیده است. بر اساس نتایج به‌دست آمده با استفاده از این روش به ترتیب 43/6، 74/12، 57/24، 13/35 و 12/21 درصد از مساحت شهر خرم‌آباد در کلاس‌های خطر خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation and Preparation of Seismic Zone Maps of Khorramabad City Using a Hierarchical-Fuzzy Method

نویسندگان [English]

  • siamak baharvand 1
  • Jafar Rahnamarad 2
  • salman soori 3
1 Assistant Professor, Department of Geology, Khorramabad Branch, Islamic Azad University, Khorramabad, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran
3 Young Researchers and Elite club, Khorramabad Branch, Islamic Azad University, Khorramabad, Iran
چکیده [English]

The city of Khorramabad in Lorestan province is considered as one of the seismic cities of Iran due to its location on the Zagros earthquake zone. In this research, for more safety in residential areas and construction projects, seismic hazard zonation in Khorramabad city was studied using six environmental parameters including focal length of earthquakes, distance from major faults, and focal depth of earthquake events, earthquake acceleration, lithology and slope. To do this, by using a seismic data catalog for the period from 1900 to 2018, maps of the focal lengths and the focal depths of earthquake events were prepared. Using the geologic and digital elevation maps, maps of distance from the fault, the lithology and the slope, and using a Deterministic Seismic Hazard Assessment (DSHA) and using the existing empirical relationships between the characteristics of the earthquake, the peak ground acceleration map (PGA) of the region were prepared. After providing the data layers, the map of each factor is standardized and weighed using fuzzy logic and hierarchical analysis process, respectively. By integrating all standardized layers in their weights, the final map of earthquake hazard zonation of the city has been prepared using a hybrid hierarchical-fuzzy method. Based on the results of the above-mentioned method, 6.43%, 12.74%, 24.57%, 35.13% and 21.12% of the city's area are located in very low-, low-, moderate-, high- and very high-risk classes, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zoning
  • Earthquake
  • Khorramabad
  • Hierarchy-Fuzzy Method

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 11 آبان 1398
  • تاریخ دریافت: 06 خرداد 1398
  • تاریخ بازنگری: 25 مهر 1398
  • تاریخ پذیرش: 11 آبان 1398