برنامه ریزی گردشگری
1. شناسایی و اولویت‌بندی مهم‌ترین موانع فرهنگی گردشگری اجتماع‌محور در ایران

آزاده فلاحی؛ میثم مدرسی؛ عظیم زارعی

دوره 33، شماره 2 ، تیر 1401، ، صفحه 81-98

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2022.131406.1467

چکیده
  گردشگری اجتماع‌محور، نوعی رویکرد در دستیابی به گردشگری پایدار، بر مولدبودن جامعه متمرکز است. مولدبودن در بستر جامعه در حوزة گردشگری اجتماع‌محور به مشارکت فعالانه نیاز دارد که این مشارکت به میزان زیادی متأثر از جوّ فرهنگی جامعه است. بدین منظور پژوهش حاضر چالش‌های فرهنگی مشارکت ذی‌نفعان گردشگری در ایران را شناسایی و اولویت‌بندی ...  بیشتر

آب و هواشناسی
2. تغییرپذیری نقش عوامل مکانی مؤثر بر بارش در ارتباط با تحولات دهه‌ای بارش سالانۀ ایران‌زمین

حسین عساکره؛ سید ابوالفضل مسعودیان؛ فاطمه ترکارانی

دوره 32، شماره 3 ، مهر 1400، ، صفحه 129-146

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2021.127032.1395

چکیده
  تنوع عوامل مکانی (نظیر موقعیت جغرافیایی و ویژگی‌های توپوگرافیک) موجبات تنوع مکانی عناصر اقلیمی ازجمله بارش را فراهم کرده است. همراه با تغییرات زمانی بارش، عوامل مکانی نقش‌های مختلفی ایفا می‌کنند؛ از این رو برخلاف ثبات نسبی عوامل مکانی، می‌توان استنباط کرد که این عوامل در بستر تغییرات بارش نقش‌های مختلف ایفا می‌کنند. به‌منظور ...  بیشتر

آب و هواشناسی
3. واکاوی روند تغییرات آغاز فصل انباشت پوشش برف در ایران با بهره‌گیری از داده‌های سنجش از دور

سید ابوالفضل مسعودیان؛ محمد صادق کیخسروی کیانی

دوره 31، شماره 1 ، خرداد 1399، ، صفحه 1-14

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2020.120775.1249

چکیده
  بررسی پوشش برف در کشوری همچون ایران، امری بسیار حیاتی است و تمدن ایرانی به پوشش برفی کوهستان‌های این کشور وابسته است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تغییرات زمانی و مکانی زمان‌بندی فصل انباشت پوشش برف در ایران است. بدین منظور در گام نخست، داده‌های نسخة ششم سنجندة مودیس تررا و مودیس آکوا برای دورة زمانی 1/1/1379 تا 31/6/1397 به‌صورت روزانه و در ...  بیشتر

4. نقش پراکندگی فضایی مراکز ثقل فیزیوگرافی در آبگیری چاله‌های داخلی ایران

غلامحسن جعفری؛ مینا آوجی

دوره 29، شماره 3 ، آبان 1397، ، صفحه 73-90

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.101426.1013

چکیده
  دریاچه‌ها به‌صورت سیستمی عمل می‌کنند. اقلیم، موقعیت ریاضی، ویژگی‌های فیزیوگرافی (مساحت حوضه، محیط، طول، شکل، شیب، جهت شیب و زمان تمرکز)، ناهمواری‌ها و ثقل (ثقل هندسی حوضه، ثقل هندسی دریاچه، ثقل هیدرولوژی و ثقل ژئومورفولوژیکی)، ازجمله عوامل مؤثر در بقا یا نابودی دریاچه‌ها هستند. با توجه به قله‌ها، خطوط توپوگرافی و آبراهه‌ها، ...  بیشتر

جغرافیای شهری
5. نقش تمرکز جغرافیایی صنایع و تخصصی‌شدن منطقه‌ای در شکل‌دهی به ساختار فضایی ‏ایران طی دورة زمانی 1390-1376‏

هاشم داداش پور؛ مینا ساسانی

دوره 29، شماره 1 ، خرداد 1397، ، صفحه 95-112

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.96957.0

چکیده
  تعیین جایگاه مناطق مختلف در تقسیم کار فضایی و شناخت ساختار صنعت در سطح کشور اهمیت ویژه‌ای دارد. یکی از مهم‌ترین عناصر ساختار صنعت، تمرکز جغرافیایی است. با توجه به اینکه در بیشتر مطالعات مربوط به توسعة منطقه‌ای، موضوع تمرکز جغرافیایی و تخصصی‌شدن منطقه‌ای صنایع همواره در کنار هم مطرح شده‌اند، هدف این مقاله نیز تحلیل نقش تمرکز فضایی ...  بیشتر

6. بررسی روند تغییرات نمایۀ NDVI ایران در کمربندهای ارتفاعی

امیدرضا کفایت مطلق؛ سید ابوالفضل مسعودیان

دوره 28، شماره 4 ، اسفند 1396، ، صفحه 71-84

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.98153.0

چکیده
  از آنجا که پوشش گیاهی و تغییرات آن دارای نقش تأثیرگذاری در فراسنج‌های اقلیمی هستند، آگاهی از تغییرات پوشش گیاهی هر منطقۀ جغرافیایی اهمیت بسیاری دارد. در پژوهش حاضر، روند تغییرات نمایۀ NDVI ایران در کمربندهای ارتفاعی بررسی شد؛ به این منظور، ابتدا داده‌های 16 روزۀ نمایۀ تفاضل به‌هنجار‌شدۀ پوشش گیاهی (NDVI) مودیس‌آکوا برای بازۀ زمانی ...  بیشتر

7. واکاوی تغییرات توزیع فراوانی چهار دهه بارش روزانۀ ایران

اسماعیل نصرآبادی

دوره 28، شماره 3 ، آذر 1396، ، صفحه 147-158

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2017.98166.0

چکیده
  هدف پژوهش حاضر، واکاوی تغییرات زمانی - مکانی توزیع فراوانی بارش روزانۀ روزهای بارشی ایران است. به این منظور، از داده‌های بارش روزانۀ میان‌یابی‌شده به روش کریگینگ 1437 ایستگاه هم‌دید، اقلیمی و باران‌سنجی ایران طی دورۀ آماری 01/01/1340 تا 29/12/1382 پایگاه دادۀ اسفزاری استفاده شد. برای بررسی تغییرات توزیع فراوانی بارش کل، داده‌ها به دو دوره ...  بیشتر

8. واکاوی روند تغییرات روزهای برفپوشان در ایران بر پایۀ داده‌های دورسنجی

محمد صادق کیخسروی کیانی؛ ابوالفضل مسعودیان

دوره 28، شماره 1 ، خرداد 1396، ، صفحه 49-60

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2017.98045.0

چکیده
  گستره و وردش‌پذیری پوشش‌های برفی، فراسنج‌های مهمی در سامانه‌های آب‌شناختی و آب و هواشناسی است. برای مناطقی که منبع اساسی آب آن‌ها از انباره‌های برفی حاصل می‌شود، مطالعۀ روند تغییرات پوشش‌های برفی اهمیت بسیار زیادی دارد. بسیاری از رودخانه‌های پرآب ایران، از انباره‌های برفی کوهستان‌ها سرچشمه می‌گیرد؛ بنابراین بررسی تغییرات ...  بیشتر

9. فصل‌بندی روزهای برفپوشان ایران‌زمین به کمک داده‌های دورسنجی

محمد صادق کیخسروی کیانی؛ ابوالفضل مسعودیان

دوره 27، شماره 3 ، آذر 1395، ، صفحه 33-48

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2017.98088

چکیده
  در این پژوهش، داده­های روزانۀ دو سنجندۀ مودیس تررا و مودیس آکوا برای فصل­بندی پوشش برف در ایران­زمین به کار گرفته شد. داده­های این دو سنجنده در تفکیک مکانی 500 متر و به صورت رقومی در دسترس است. داده­های به‌کارگرفته‌شده در این پژوهش، خردترین تفکیک موجود داده­های سنجندۀ مودیس است. برای فصل­بندی پوشش برف ایران­زمین، نخست ...  بیشتر

10. بررسی و تحلیل الگوی فضایی تغییرات درون‌دهه‌ای بارش‌های سنگین و فوق‌سنگین ایران

حسین میر موسوی؛ مهدی دوستکامیان؛ فاطمه ستوده

دوره 27، شماره 3 ، آذر 1395، ، صفحه 67-86

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2017.97958

چکیده
  بارش از متغیرترین عناصر اقلیمی است. این تغییرات هم در بعد مکان و هم در بعد زمان در قالب اقلیم منطقه رخ می‌دهد. هدف از این مطالعه، بررسی خودهمبستگی فضایی تغییرات درون‌دهه­ای بارش­های سنگین و فوق‌سنگین ایران طی نیم قرن اخیر است. به‌ این منظور، داده‌های بارش روزانه با استفاده از 664 ایستگاه همدیدی و اقلیمی طی دورۀ 1390-1340 استخراج و ...  بیشتر

11. دستهبندی مناطق همگن خشکی به‌کمک روش‌های ‌گشتاور خطی و تحلیل خوشه‌ای

محمد زارع؛ سمانه پورمحمدی؛ حمید سودایی زاده

دوره 27، شماره 2 ، شهریور 1395، ، صفحه 103-118

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2016.21818

چکیده
  مناطق خشک از نظر شکل اراضی، خاک، جامعۀ گیاهی و جانوری‌ و منابع آب و اقلیم بسیار متنوع هستند. یکی از مؤلفه­های معرف اقلیم، تعیین شاخص‌های خشکی در هر منطقه است. اطلاع از دامنه و شدت خشکی، در مدیریت و برنامه‌ریزی مناسب منابع طبیعی و پایداری زیست‌بوم (اکوسیستم) هر منطقه، به‌ویژه مناطق خشک مفید است. استفاده از روش‌های گشتاور‌های خطی ...  بیشتر

12. روند وردایی بسامد رخداد بارش‏های سنگین در ایران زمین

محمد دارند

دوره 27، شماره 1 ، خرداد 1395، ، صفحه 29-42

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2016.20791

چکیده
  پایش زمانی بسامد رخدادهای فرین بزرگ بارش با بهره­گیری از دنباله­ توزیع فراوانی­ها بر روی یک نقطه و مکان از جمله نمایه­های واکاوی تغییر اقلیم در آن مکان به شمار می­رود. بزرگی گستره­ پیامدهای وردایی در ویژگی‏های نمایه­ یاد شده بسیار فراگیرتر از تغییرات در میانگین بارش است. در این پژوهش داده­های میان­یابی شده­ی بارش ...  بیشتر

13. آشکار سازی و پایش طوفان فراگیر 1 جولای 2008 ایران با استفاه از سنجنده NOAA/AVHRR

صیاد اصغری؛ سعید جهانبخش؛ محمود خسروی؛ بتول زینالی؛ محمود خسروی؛ خلیل ولی زاده؛ سعید جهانبخش

دوره 26، شماره 2 ، شهریور 1394، ، صفحه 263-276

چکیده
  در این تحقیق از داده های ساعتی گرد و غبار 87 ایستگاه سینوپتیکی کشور در سال 2008 استفاده شده است. بعد از استخراج روز های گرد و غباری سال 2008 برای هر ایستگاه، روز اول ژوئیه 2008 بخاطر داشتن قدرت دید افقی کمتر از 1000 متر در اکثر ایستگاه های مورد مطالعه در نیمه غربی ایران، به صورت موردی برای مطالعه انتخاب گردید. سپس برای آشکار سازی و پایش این توفان ...  بیشتر

14. تغییرپذیری زمانی – مکانی بارش‌های حدی در ایران

همت‌الله رورده؛ یدالله یوسفی؛ جعفر معصوم‌پور سماکوش؛ وحید فیضی

دوره 25، شماره 2 ، شهریور 1393، ، صفحه 25-36

چکیده
  بارش از جمله عناصر اقلیمی است که در بُعد زمان و مکان دارای تغییرات بسیاری است. در این بین مطالعه بارش‌های حدی به سبب اثرات مخرب و زیانبار آن، دارای اهمیت بسزائی است. هدف اصلی مقاله، بررسی تغییرات درون سالانۀ مقادیر حدی بارش در ایران با استفاده از تکنیک تحلیل هارمونیک است. برای رسیدن به نتیجۀ مطلوب، داده‌های بارش از آمار 40 ایستگاه سینوپتیک ...  بیشتر

15. شناسایی امواج سرما و تحلیل زمانی- مکانی آنها بر روی ایران زمین

محمد دارند

دوره 25، شماره 2 ، شهریور 1393، ، صفحه 253-268

چکیده
  در این پژوهش به کمک داده‌های دمای کمینه‌ی درون‌یابی شده‌ی روزانه‌ی پایگاه داده‌ی اَسفَزاری طی بازه‌ی زمانی 1/1/1962 تا 31/12/2004(15706روز) امواج سرمای ایران زمین مورد ارزیابی قرار گرفت. پایگاه داده‌ای در ابعاد 7187 15706 ایجاد شد که بر روی ستونها یاخته‌ها و بر روی ردیف‌ها روزها قرار داشتند. برای شناسایی امواج سرما از 6 نمایه‌ی مختلف بر پایه‌ی ...  بیشتر

16. هویت آیینه‌ای هسته مدنی ایران (ایده‌ای درحوزه دانش جغرافیا)

طیبه محمودی

دوره 25، شماره 1 ، خرداد 1393، ، صفحه 79-90

چکیده
  ایران سرزمین متکثری است که تنوع و تفاوت‌های سرزمینی، فرهنگی و هویتی آن از جمله ویژگی‌های بارز و شاخص آن بشمار می آید. با این وجود در ادوار تاریخی همواره با همه قبض و بسط‌های مقطعی، همگرایی خود را تحت عنوان یک واحد فرهنگی تعریف شده حفظ نموده بطوریکه برای این سرزمین تاریخ استقلالی مانند دیگر کشورهای منطقه، مکتوب و منظور نشده است. پرسش ...  بیشتر

17. اثرتغییر اقلیم منطقه ای بر نیاز آبی غلات دیم در ایران

اسماعیل شاهکوئی؛ عبدالعظیم قانقرمه؛ عبدالعظیم قانقرمه؛ غلامرضا روشن

دوره 24، شماره 4 ، اسفند 1392، ، صفحه 179-194

چکیده
  این تحقیق بدنبال شبیه سازی اثر گرمایش جهانی بروی نیاز آبی غلات دیم(پاییزه) در مناطق مختلف ایران می باشد. در این تحقیق برای شبیه سازی مولفه های آب و هوایی تا سال 2100 از مدل MAGICC/SCENGEN 5.3 استفاده گردید. در این پژوهش برای شبیه سازی تغییر اقلیم آینده از نتایج مدلINMCM-30 برای دما و ترکیب دو مدل GISS—EH و CNRM-CM3 برای بارش استفاده گردیده و از سناریوی واحدی ...  بیشتر

18. تحلیل همدید یخبندان‌های فراگیرو بادوام ایران

سید ابوالفضل مسعودیان؛ محمد دارند

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، ، صفحه 129-140

چکیده
  در این پژوهش از داده‌های روزانه‌ی دمای کمینه‌ی درون یابی شده‌ی پایگاه داده اسفزاری در بازه‌ی زمانی 1/1/1340 تا 11/10/1383 استفاده شده است. برای تحلیل همدید و شناسایی روزهای همراه با یخبندان فراگیر و بادوام، دو معیار گستره و دوام در نظر گرفته شد. معیار فراگیری یخبندان روزی در نظر گرفته شد که دمای کمینه‌ دست کم در 50 درصد از گستره‌ی ایران زیر ...  بیشتر

19. نقش پرفشار سیبری در پراکنش دماهای کمینه روزانه ایران

امیرحسین حلبیان؛ مهران شبانکاری

دوره 23، شماره 4 ، اسفند 1391، ، صفحه 151-166

چکیده
    در این پژوهش، تغییرات زمانی پرفشار سیبری ( SH ) در تراز Slp با استفاده از داده‌های روزانه فشار تراز دریا در ساعت GMT 12 پایگاه داده‌ ( NCEP/NCAR ) و با تفکیک مکانی 5/2×5/2 درجه قوسی در یک دوره زمانی 55 ساله شامل 20089 روز از اول ژانویه سال 1951 (یازدهم دی‌ماه 1329) تا 31 دسامبر سال 2005 (دهم دی‌ماه 1384) بررسی شد. بدین منظور با انتخاب چارچوب پوش مناسب، میانگین ...  بیشتر

20. واکاوی ناهنجاری‎های فشار تراز دریا در روزهای همراه با رخداد سرماهای فرین ایران

سید ابوالفضل مسعودیان؛ محمد دارند

دوره 23، شماره 1 ، خرداد 1391، ، صفحه 1-14

چکیده
    در این پژوهش ناهنجاری فشار تراز دریا در روزهای همراه با رخداد سرماهای فرین ایران بررسی شده است. برای انجام این بررسی به کمک داده ‎ های دمای663 ایستگاه همدید و اقلیمی ایران در بازه ‎ ی زمانی 1/1/1340 تا 29/12/1382 و به یاری روش کریگینگ دمای ایران بر روی یاخته‌های 18*18 کیلومتر برای کل ایران میانیابی شد و یک آرایه­ی 5214*15705 به دست آمد. داده‌های ...  بیشتر

21. نگرشی بر تغییرات حداقل‌های مطلق دما در پهنه ایران زمین

فرامرز خوش اخلاق؛ ابراهیم غریبی؛ ذلیخا شفیعی

دوره 22، شماره 2 ، شهریور 1390، ، صفحه 199-216

چکیده
    دما متغیر جوی بسیار مهمی است که تغییر آن منشاء بسیاری از تحولات فیزیکی، شیمیایی و زیست محیطی است. اندازه گیری دما توسط انسان در مقایسه با سایر عناصر جوی از سابقه طولانی تری بر خوردار است. هدف اصلی این پژوهش بررسی تغییرات زمانی و مکانی دمای حداقل، تعداد روزهای با دمای مساوی و کمتر از 4- درجه سلسیوس است. بدین منظور داده های آماری حداقل ...  بیشتر

22. تحلیل سینوپتیک یخبندان شدید، دیرهنگام و فراگیر فروردین ماه 1388

قاسم عزیزی؛ علی حنفی؛ محسن سلطانی؛ موسی آقاجانی

دوره 22، شماره 1 ، خرداد 1390، ، صفحه 1-14

چکیده
    در این پژوهش به منظور بررسی الگوی سینوپتیکی یخبندان شدید و دیر هنگام دوره 23 تا 26 فروردین ماه 1388، نقشه‌های هواشناسی میانگین فشار سطح دریا، 850 و 500 هکتوپاسکال بررسی شده است، و با استفاده از نقشه‌های همدیدی، موقعیت و جابجایی سیستم‌های جوی همچون: سیکلون‌ها، آنتی سیکلون‌ها و میدان‌های باد مطالعه شده است. نتایج نشان دهنده آن است که ...  بیشتر

23. بررسی پایداری منابع بوم شناختی با استفاده از شاخص جای ‌پای بوم‌شناسی: مورد ایران

محمدحسین سرایی؛ عبدالحمید زارعی فرشاد

دوره 22، شماره 1 ، خرداد 1390، ، صفحه 97-106

چکیده
    جای‌پای بوم‌شناختی یک ابزار ارزیابی میزان ارتباط انسان با طبیعت است. این شاخص، کیفیت نیازهای یک گروه انسانی را که با مقدار مشخصی از سطح زمین و آب، به تولید منابع مصرفی و دفع مواد زائد حاصل از زندگی خود اقدام می‌کند، اندازه‌گیری می‌نماید. جای پای بوم شناختی، مقایسه جامعی از تقاضا و مقدار عرضه منابع طبیعی ارائه می‌دهد. در ارزیابی‌های ...  بیشتر

24. بررسی سینوپتیکی بارش‌های سنگین در جنوب ایران( مطالعه موردی بارش 31 دسامبر 1984 لغایت 4 ژانویه 1985 حوضه آبریز رودخانه دالکی)

اکرم پرنده خوزانی؛ حسن لشکری

دوره 22، شماره 1 ، خرداد 1390، ، صفحه 123-136

چکیده
    به منظور بررسی شرایط سینوپتیکی مربوط به بارش 31 دسامبر1984 تا 4 ژانویه 1985 رود خانه دالکی،الگوی گردش فوقانی وتحتانی ونحوه فرارفت آن در زمان بارش بررود خانه دالکی مورد بررسی قرار گرفت. جهت بررسی این بارش ابتدا نقشه‌های روزانه سطح زمین و ترازهای 700 و 500 هکتوپاسکال از 48 ساعت قبل از وقوع بارش استخراج ومورد بررسی وتحلیل قرار گرفت ونتایج ...  بیشتر

25. تحلیل نابرابری‌های درون منطقه‌ای توسعه در استان مازندران

فرهنگ مظفر؛ یداله آقایی؛ مسعود تقوایی؛ رعنا شیخ بیگلو

دوره 21، شماره 4 ، اسفند 1389، ، صفحه 13-28

چکیده
  توسعه ­ی یکپارچه­ ی منطقه­ای از موضوعات بسیار مهم در برنامه­ریزی منطقه­ای است. استان­های ایران در سطوح متفاوتی از توسعه قرار دارند که درعین حال، نابرابری­های درون منطقه­ایِ آشکاری نیز در داخل آنها وجود دارد. علی­رغم سیاست منطقه­ای در ایران مبنی بر کاهش شکاف توسعه بین مناطق مختلف و ایجاد تعادل نسبی در توسعه­ی مناطق، ...  بیشتر