آب و هواشناسی
1. کاربرد رویکرد هوش مصنوعی در مطالعه تأثیر محرک‌های بزرگ مقیاس آب و هوایی بر بارش بلوچستان پاکستان

ساپنا محمدتاجبار؛ علی محمد خورشیددوست؛ سعید جهانبخش اصل

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 اسفند 1400

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2022.132899.1497

چکیده
  استان بلوچستان در کشور پاکستان، اغلب به دلیل میزان بارندگی کمتر، در معرض خشکسالی‌های شدید قرار دارد. چندین نوع محرک آب و هوایی بزرگ مقیاس (LSCD)، به دلیل تأثیرشان بر بارندگی در سراسر جهان شناخته شده اند، اما در منطقه بلوچستان مطالعاتی در این رابطه وجود ندارد. این مطالعه با هدف شناسایی LSCD های معنی‌دار در بلوچستان و بهبود مهارت پیش‌بینی ...  بیشتر

آب و هواشناسی
2. بررسی اثر سن گیاه زعفران بر میزان تولید محصول آن در استان لرستان

هانیه نظری پور؛ جواد خوشحال دستجردی؛ علی براتیان

دوره 33، شماره 2 ، تیر 1401، ، صفحه 1-16

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2021.129837.1445

چکیده
  چکیدهکشت زعفران به دلیل نیاز آبی کم در سال‌های اخیر در استان لرستان مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر توسعة پایدار کشت محصول زعفران صورت گرفته است. بدین منظور طی یک سال متوالی 1396- 1397 سه منطقه در شهرستان‌های کوهدشت، کوهنانی و خرم‌آباد و در یک پژوهش میدانی در هر منطقه، پنج مزرعه به‌صورت نمونه ...  بیشتر

آب و هواشناسی
3. تجزیه و تحلیل روند تغییرات زمانی کیفیت منابع آب زیرزمینی با استفاده از آزمون ناپارامتری منکندال و روش تخمینگر شیب سن نمونة پژوهش: دشت یزد- اردکان

محدثه ارشادحسینی؛ امیر رضا کشتکار؛ سیدموسی حسینی؛ علی افضلی

دوره 32، شماره 4 ، دی 1400، ، صفحه 87-106

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2021.127620.1404

چکیده
  چکیده 1آب زیرزمینی از مهم‌ترین منابع تأمین‌کنندة آب مورد نیاز کشاورزی، شرب و صنعت به‌ویژه در مناطق خشک فلات مرکزی ایران است؛ بنابراین بررسی روند تغییرات کیفی آن اهمیت فراوانی در مدیریت پایدار منابع آب دارد. در همین زمینه پژوهش حاضر روند تغییرات کیفی آب زیرزمینی را در دشت یزد- اردکان با استفاده از روش ناپارامتری من‌کندال و تخمین‌گر ...  بیشتر

آب و هواشناسی
4. چرا بارش‌ها در جنوب و جنوب غرب ایران در ماه فوریه نسبت به سایر ماه‌های زمستان کاهش می‌یابد؟

حسن لشکری؛ مهناز جعفری؛ زینب محمدی

دوره 32، شماره 3 ، مهر 1400، ، صفحه 81-104

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2021.125832.1370

چکیده
  چکیدهبارش‌های زمستانة بخش جنوبی ایران به دلیل همزمانی با دورة کشت و تأمین بخشی از آب مورد نیاز زراعت اهمیت ویژه‌ای دارد. بررسی بارش ماهانة 30سالة ایستگاههای جنوبی ایران در این پژوهش و سایر پژوهش‌های انجام‌شده نشان داد مقادیر بارش و تعداد سامانه‌های ورودی به این منطقه در ماه فوریه نسبت به ماههای قبل و بعد کاهش محسوسی دارد. برای علت‌یابی ...  بیشتر

آب و هواشناسی
5. تغییرپذیری نقش عوامل مکانی مؤثر بر بارش در ارتباط با تحولات دهه‌ای بارش سالانۀ ایران‌زمین

حسین عساکره؛ سید ابوالفضل مسعودیان؛ فاطمه ترکارانی

دوره 32، شماره 3 ، مهر 1400، ، صفحه 129-146

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2021.127032.1395

چکیده
  تنوع عوامل مکانی (نظیر موقعیت جغرافیایی و ویژگی‌های توپوگرافیک) موجبات تنوع مکانی عناصر اقلیمی ازجمله بارش را فراهم کرده است. همراه با تغییرات زمانی بارش، عوامل مکانی نقش‌های مختلفی ایفا می‌کنند؛ از این رو برخلاف ثبات نسبی عوامل مکانی، می‌توان استنباط کرد که این عوامل در بستر تغییرات بارش نقش‌های مختلف ایفا می‌کنند. به‌منظور ...  بیشتر

آب و هواشناسی
6. برآورد مراحل اصلی فنولوژی درخت پرتقال با استفاده از سنجش از دور نمونة پژوهش: باغ‌های جنوب شرق استان فارس

علی هاشمی؛ حجت اله یزدان پناه؛ مهدی مومنی

دوره 32، شماره 2 ، تیر 1400، ، صفحه 119-134

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2021.125910.1373

چکیده
  فنولوژی، شاخصی کلیدی در رشد و نمو گیاهان است و نقشی مهم در نظارت بر پوشش گیاهی دارد. در این پژوهش، مراحل اصلی فنولوژی پرتقال شامل تشکیل جوانة برگ و میوه، شکفتن جوانة برگ و میوه، میوه‌دادن و برگ‌دادن، رشد میوه و برگ‌دادن، رسیدن میوه و سیکل خواب با استفاده از سنجش از دور بررسی شد. منطقة مطالعه‌شده، یک باغ پرتقال در کشور ایران در جنوب ...  بیشتر

آب و هواشناسی
7. ارزیابی روش‌های تجربی برآورد جریان در حوضه‌های بدون ایستگاه نمونة پژوهش: حوضة سفیدرود بزرگ

محسن ناصری؛ بنفشه زهرایی؛ حامد پورسپاهی سامیان؛ مریم خدادادی؛ ندا دولت ابادی

دوره 32، شماره 1 ، فروردین 1400، ، صفحه 1-24

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2021.125717.1369

چکیده
  با توجه به اهمیت و نقش میزان جریان در مطالعات منابع آب، در این پژوهش روش‌های تجربی برآورد جریان رودخانه در مناطق بدون ایستگاه آب‌سنجی بررسی شده‌اند. عملکرد این روش‌ها در تخمین جریان سطحی خروجی از محدوده‌های مطالعاتی حوضة سفیدرود بزرگ که ایستگاه آب‌سنجی دارند، بررسی شده است. جریان سطحی تخمینی براساس روش‌های تجربی مختلف با جریان ...  بیشتر

آب و هواشناسی
8. تدوین تقویم زراعی کشت ذرت دانه ای براساس توان اقلیمی آن در جنوب ایران

زینب ابراهیمی قلعه لانی؛ جواد خوشحال؛ حجت اله یزدان پناه

دوره 32، شماره 1 ، فروردین 1400، ، صفحه 45-60

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2021.125664.1367

چکیده
  ذرت سومین غلة پرمصرف مردم جهان است که در اقلیم‌های گرم کشت می‌شود. هدف پژوهش حاضر، تدوین تقویم زراعی ذرت رقم سینگل کراس 704 و تعیین مناطق مساعد این محصول در جنوب کشور براساس محاسبة نیازهای حرارتی آن برمبنای آمارهای فنولوژیک در چهار مزرعة تحقیقات کشاورزی داراب، زرقان، رودان و ارزوئیه طی سال‌های 1380 تا 1396 است. برای انجام این پژوهش، داده‌های ...  بیشتر

آب و هواشناسی
9. ارزیابی آثار اقتصادی تغییر اقلیم بر بخش کشاورزی استان فارس

مصظفی کریمی؛ لیلا شریفی؛ مرتضی ترکمن

دوره 32، شماره 1 ، فروردین 1400، ، صفحه 119-136

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2021.122484.1290

چکیده
  به دلیل نقش کشاورزی راهبردی استان فارس در ایران، در این پژوهش وضعیت اقتصادی فعالیت‌های زراعی و دامی این استان با استفاده از الگوی برنامه‌ریزی ریاضی مثبت تا سال 2100 شبیه‌سازی شده است. برای این منظور از سناریوی انتشار متعادل گازهای گلخانه‌ای IPCC-2013 با توجه به شرایط اجتماعی-‌اقتصادی منطقه استفاده شد. این مطالعه طی یک دورۀ 28ساله (1394-1366) ...  بیشتر

آب و هواشناسی
10. واکاوی چشمه‌های رطوبت و الگوهای فضایی- زمانی مؤثر بر بارش برف بهاره در استان چهارمحال و بختیاری

زهرا قصابی؛ مائده فتحی؛ معصومه نوروزی؛ پرویز رضازاده

دوره 31، شماره 2 ، تیر 1399، ، صفحه 43-56

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2020.123237.1310

چکیده
  تاریخچة اقلیمی استان چهارمحال و بختیاری در منطقة زاگرس مرکزی نشان‌دهندة فراوانی بارش برف در فصل سرد است. در سال‌های اخیر گرایش بارش‌ها از برف به باران در فصول پاییز و زمستان افزایش و بارش برف در فصل زمستان در استان نسبت به میانگین بلندمدت کاهش یافته است؛ این در حالی است که گاهی شاهد بارش برف بهاری در استان هستیم. در این پژوهش شرایط ...  بیشتر

آب و هواشناسی
11. واکاوی روند تغییرات آغاز فصل انباشت پوشش برف در ایران با بهره‌گیری از داده‌های سنجش از دور

سید ابوالفضل مسعودیان؛ محمد صادق کیخسروی کیانی

دوره 31، شماره 1 ، خرداد 1399، ، صفحه 1-14

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2020.120775.1249

چکیده
  بررسی پوشش برف در کشوری همچون ایران، امری بسیار حیاتی است و تمدن ایرانی به پوشش برفی کوهستان‌های این کشور وابسته است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تغییرات زمانی و مکانی زمان‌بندی فصل انباشت پوشش برف در ایران است. بدین منظور در گام نخست، داده‌های نسخة ششم سنجندة مودیس تررا و مودیس آکوا برای دورة زمانی 1/1/1379 تا 31/6/1397 به‌صورت روزانه و در ...  بیشتر

آب و هواشناسی
12. پتانسیل‌یابی منابع آب زیرزمینی برپایة سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و سنجش از دور (RS) با استفاده از فرایند تحلیل شبکه‌ای (ANP) نمونة پژوهش: دشت ناز ساری

زهرا کثیری؛ محمود حبیب نژاد؛ سید حسین روشان

دوره 31، شماره 1 ، خرداد 1399، ، صفحه 103-120

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2020.118887.1197

چکیده
  شناسایی منابع آب زیرزمینی و تلاش برای حفظ منابع آبی، یکی از اهداف بزرگ کشورهایی است که با مشکل کم‌آبی مواجه هستند. آب‌های زیرزمینی طی دهه‌های اخیر به دلیل برداشت بیش از تغذیه کاهش یافته‌اند.‌ مدیریت منابع آب زیرزمینی با اکتشاف و بهره‌برداری متناسب با پتانسیل آبخوان، یکی از مهم‌ترین راهبردها در این زمینه است. در این پژوهش به‌منظور ...  بیشتر

آب و هواشناسی
13. صحت‌سنجی رابطة‌‌ استدلالی بیشینة‌‌ رواناب به روش شدت - مدت - مساحت با استفاده از داده‌های‌‌ پوششی رادار؛ مطالعة‌‌ موردی: حوضة آبریز رامیان

پرویز پنجه کوبی؛ سید ابوالفضل مسعودیان؛ عبدالعظیم قانقرمه

دوره 30، شماره 4 ، بهمن 1398، ، صفحه 57-78

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2019.117019.1154

چکیده
  پیش‌بینی بیشینة رواناب حوضه به اطلاعات درست از حجم، شدت و پراکنش بارش نیاز دارد. در رابطة استدلالی  برای پیش‌بینی رواناب حوضه، شدت بارش ثابت فرض شده است و مقدار بارش نیز در بخش‌های مختلف حوضه از روش‌های درون‌یابی به دست می‌آید؛ زیرا بارش، یک فراسنج بسیار متغیر و احتمال خطا در برآورد آن زیاد است. این روش استدلالی به روش مدت - مساحت ...  بیشتر

آب و هواشناسی
14. پهنه‌بندی آگروکلیمایی کشت زعفران در استان همدان رهیافتی برای تغییر الگوی کشت

مسلم حیدری؛ علیرضا یوسفی؛ فاطمه رستمی؛ سید محمود حسینی صدیق

دوره 30، شماره 4 ، بهمن 1398، ، صفحه 99-114

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2020.120482.1239

چکیده
  افزایش دما، کاهش بارندگی، شوری خاک، افت شدید سطح سفره‌های آب زیرزمینی و خشکسالی‌های طولانی‌مدت، بازنگری در الگوی کشت گیاهان زراعی و جایگزینی محصولات سازگار با شرایط حال حاضر را به امری اجتناب‌ناپذیر بدل کرده است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف مکان‌یابی مناطق مستعد کشت زعفران و با در نظر گرفتن نیازهای اکولوژیک این محصول انجام ...  بیشتر

آب و هواشناسی
15. بازسازی اقلیم گذشته برمبنای تغییرات الگوی درجه‌حرارت از روی حلقه‌های درختی رویشگاههای بلوط در پهنة استان گلستان

عبدالعظیم قانقرمه؛ غلامرضا روشن؛ نورالدین نةرنژاد

دوره 30، شماره 4 ، بهمن 1398، ، صفحه 115-138

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2020.120332.1235

چکیده
  درختان تأثیرات طولانی‌مدت متغیرهای اقلیمی را در خود ثبت می‌کنند. به کمک دانش اقلیم‌شناسی درختی می‌توان این متغیرها را به‌ویژه برای مناطقی بازسازی کرد که از داده‌های اقلیمی کوتاه‌مدت برخوردارند. به همین منظور در این پژوهش به کمک پهنای حلقه‌های سالیانة گونة بلوط ایرانی در استان گلستان، 6 منطقة طرح جنگل‌داری انتخاب شد؛ سپس با ...  بیشتر

آب و هواشناسی
16. تحلیل شایستگی‌های حرفه‌ای مورد نیاز کشاورزان دربرابر تغییرات اقلیمی نمونة مطالعه: حوضة جنوبی آبریز دریاچة ارومیه

منصور غنیان؛ لطیف محمدزاده

دوره 30، شماره 3 ، آذر 1398، ، صفحه 115-136

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2020.118923.1198

چکیده
  پدیدة تغییر اقلیم از مهم‌ترین چالش‌های قرن حاضر به شمار می‌رود؛ به همین دلیل در چند دهة اخیر پژوهش‌های زیادی درزمینة محیط‌زیست، کشاورزی و عوامل تأثیرگذار بر آنها انجام شده است. در این میان، درک رفتار کشاورزان در مواجهه با تغییرات اقلیمی و شناخت دیدگاه آنها به آینده، به حل بهتر معضل کمک می‌کند. در همین زمینه، هدف اصلی پژوهش حاضر، ...  بیشتر

آب و هواشناسی
17. ارتباط کاربری‌های مختلف با دمای سطح زمین مبتنی بر تحلیل خودهمبستگی فضایی (موران) با استفاده از داده‌های تصاویر ماهواره‌ای لندست 8 (OLI) (مطالعة موردی: شهر اردبیل)

صیاد اصغری سراسکانرود؛ مهدی فعال نذیری؛ احسان قلعه

دوره 30، شماره 1 ، خرداد 1398، ، صفحه 93-110

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2019.117845.1170

چکیده
  در این پژوهش، ارتباط کاربری اراضی با دمای سطح زمین[1] شهر اردبیل و خودهمبستگی فضایی با بهره‌گیری از شاخص موران بررسی شده است. بدین منظور از تصاویر ماهواره‌ای لندست 8 (OLI) سال‌های 2015 و 2018 استفاده شد. نخست تصاویر مربوط دریافت و پیش‌پردازش‌های لازم اعمال شد؛ سپس طبقه‌بندی با استفاده از روش شی‌گرا و الگوریتم نزدیک‌ترین همسایگی[2] صورت ...  بیشتر

آب و هواشناسی
18. ارزیابی پتانسیل انرژی باد در استان چهارمحال و بختیاری

مهدی کرمی دهکردی؛ حسین کوهستانی عین الدین؛ حسین یادآور؛ رامین روشندل؛ مصطفی کرباسیون

دوره 29، شماره 3 ، آبان 1397، ، صفحه 57-72

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.101087.1006

چکیده
  هدف کلی از پژوهش حاضر،‌ ارزیابی پتانسیل انرژی باد در استان چهارمحال و بختیاری و شناسایی منطقة روستایی مستعد برمبنای آن است. به‌منظور دسترسی به این هدف نخست سنجش پتانسیل کل گسترة جغرافیایی استان (تعداد 7 ایستگاه موجود در استان در دورة 8ساله از سال 1387 تا 1394) بررسی و سپس منطقة روستایی مستعد انرژی شناسایی شد. به لحاظ روش‌شناسی در بخش پتانسیل‌سنجی ...  بیشتر

آب و هواشناسی
19. واکاوی اثر گرمایش جهانی بر منطقة کم‌فشار سودان ـ دریای سرخ و ارتباط آن با بارش‌های جنوب غرب ایران

محمدامین حیدری؛ فرامرز خوش اخلاق

دوره 29، شماره 2 ، شهریور 1397، ، صفحه 91-112

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.97982.0

چکیده
  در این پژوهش از سه پایگاه داده به ترتیب سازمان هواشناسی ایران (در دورة 2010 -1961)، داده‌های بازکاوی‌شدة سازمان مطالعات محیطی ایالات ‌متحده (در دورة 2010 -1948) و مرکز داده‌های مدل‌های GCM و RCM کشور کانادا با دورة آماری (2040-1960) استفاده شد. همچنین روش‌های همبستگی اسپیرمن، آزمون روندیابی R همبستگی و من‌کندال و 13 مدل - سناریوی جفت‌شدة توصیه‌شدة ...  بیشتر