دانشگاه اصفهان جغرافیا و برنامه ریزی محیطی 2008-5362 28 1 2017 05 22 Identifying Regional Development Limitations: Application of Water Poverty Index to Qazvin Province of Iran شناسایی موانع توسعة منطقه‌ای با به‌کارگیری شاخص فقر آبی نمونة موردی: استان قزوین 151 170 22186 10.22108/gep.2017.98243.0 FA محمد حسین شریف‌زادگان دانشیار برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران سحر ندایی طوسی استادیار برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران فرناز جمالی فارغ‌التحصیل برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2016 03 07 Due to water resource limitations on one hand and increasing depletion of groundwater resources worldwide on the other hand, there is a growing attention among urban and regional planners about balancing supply and demand. In this respect, it is recommended to use a multidimensional tool which links regional development to water resource. This paper aims to apply Water Poverty Index (WPI) which consists of five main components; resource, access, capacity, use, and environment; in order to compare different counties of Qazvin province. Results showed that southern part including Avaj, Takestan, and Buiin Zahra County have weaknesses in capacity (high rate of infant death and illiteracy) and environment component (high usage of fertilizer and toxin and low water quality). In contrast Qazvin County gained a good result because of rich water resources, and good situation in capacity and use component. Moreover, Alborz County, in the second rank, had a high access and environmental grade. Finally as a result of using SPSS software driving forces in province scale were found. Results showed that the two most significant components in this region are environment and capacity. Our findings lead to a better understanding of opportunities and threats in water issue and would be a useful tool for achieving a comprehensive and systematic view of a region in order to develop more water-oriented. م<br /> محدود‌بودن ظرفیت منابع آبی از یک‌سو و تشدید روند برداشت بی‌رویه از منابع آب در نقاط مختلف جهان از سوی دیگر، باعث افزایش آگاهی و حساسیت‌های توسعه‌گران منطقه‌ای دربارة این منبع حیات‌بخش و تنظیم تقاضاهای توسعه در چارچوب عرضة منابع آب منطقه‌ای شده است. در این‌باره استفاده از روش و ابزاری که بتواند کمبود آب را در سطحی فراتر و در ارتباط با توسعة منطقه‌ای ببیند، سودمند خواهد بود. با این هدف، پژوهش پیش ‌رو با استفاده از شاخص فقر آبی (WPI)، به صورت چند‌بُعدی و در قالب پنج محور اصلی شامل منابع، دسترسی، ظرفیت، مصرف و محیط زیست، به بررسی مجموعة عوامل اثرگذار در بحران آب استان قزوین پرداخته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهند نیمة جنوبی استان شامل شهرستان‌های آوج، تاکستان و بویین‌زهرا به دلیل ضعف در دو محور ظرفیت (تعداد زیاد مرگ اطفال و نسبت بی‌سوادی) و محیط‌زیست (مصرف زیاد کود و سموم و کیفیت کم آب)، وضعیت بحرانی‌تری نسبت به سایر شهرستان‌ها دارد. شهرستان‌ قزوین به دلیل بهره‌مندی از منابع آب، ظرفیت و مصرف بهینه و شهرستان البرز به دلیل دسترسی مطلوب و کسب امتیاز زیاد در محور محیط ‌زیست، از دیدگاه شاخص فقر آبی از وضعیت نسبی بهتری در قیاس با سایر شهرستان‌ها برخوردارند. در نهایت با هدف مقابله با فقر آبی در استان قزوین، با استفاده از روش تحلیل همبستگی و به کمک نرم‌افزار SPSS، برای شناسایی پیشران‌های اثرگذار در سطح کل استان اقدام شده است. در این‌باره دو محور محیط‌زیست و ظرفیت بیشترین اثرگذاری را دارند. https://gep.ui.ac.ir/article_22186_13911f57f78045ed7db94fb13142839a.pdf