دانشگاه اصفهان جغرافیا و برنامه ریزی محیطی 2008-5362 29 2 2018 08 23 Investigation of evolution in Gavkhouni wetland muddy zones by using fractal model بررسی روند تکاملی پهنه های گلی باتلاق گاوخونی با استفاده از مدل فرکتال 113 128 23122 10.22108/gep.2018.98241.0 FA لادن خدری غریبوند دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران منیژه قهرودی تالی استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0002-8817-9329 فاطمه سبکخیز دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران عادل سپهر استادیار گروه منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران Journal Article 2016 03 05 In recent years, Phenomena such as population growth, the expansion of large cities, the human activities and climate change, caused of a reduction in wetland’s water, which causes temporary or permanent drying in some of them including Gavkhouni wetland. For investigation of the effects of drying on the Gavkhouni, Playa micro-forms situation was evaluated. By using fractal model perimeter - area, micro-landforms were evaluated in 2 consecutive years. The DAP values obtained, in 2013 showed a quantity of 1/27 to 1/40 and in 2014, values 1/27 to 1/44. As well as to evaluate the climate in these two years, climate charts monthly total precipitation and minimum and maximum monthly air temperature related to the years 2013 and 2014 -Using data from the Varzaneh meteorological station were drawn. The climate graphs indicate a decrease in rainfall from 120.61 in 2013 to 87.8 mm in 2014, an increase in the monthly minimum temperature from 3.23 in 2013 to 3.52 °C in 2014, and an increase in the maximum monthly temperature from 29.93 in 2013 to 30.47 °C in 2014. The values obtained from the fractal model, show that micro-landforms tend to increasing of chaos with the over of time. This chaos might have occurred because of the drying it. The results show that with the continuation of the current Gavkhouni, the desertification may be intensified and the increase of sedimentation of salt minerals on sedimentary deposits and the expansion of the salt zone causes the conversion of the wetland to the desert. در سال‌های اخیر پدیده‌هایی مانند افزایش جمعیت، گسترش شهرهای بزرگ، رشد فعالیت‌های انسانی و تغییرات اقلیمی سبب کاهش آب ورودی به تالاب‌ها و درنتیجه، خشکی موقت یا همیشگی بعضی از آنها مانند گاوخونی شده است. به‌منظور بررسی آثار خشکی بر تالاب گاوخونی، وضعیت میکروفرم‌های پلایا با استفاده از مدل فرکتال محیط- مساحت در دو سال پیاپی ارزیابی شد. مقادیر D_AP به‌دست‌آمده در سال 1392، مقادیری بین 27/1 تا 40/1 و در سال 1393، مقادیری بین 27/1 تا 44/1 را نشان داد. به‌منظور بررسی وضعیت اقلیم منطقه، نمودارهای اقلیمی مجموع بارش و کمینه و بیشینة دمای هوای ماهیانة سال‌های 1392 و 1393 با استفاده از داده‌های ایستگاه هواشناسی ورزنه ترسیم شد. نمودارهای اقلیمی نشان‌دهندة کاهش میزان بارش از 6/120 میلیمتر در سال 1392 به 8/87 میلیمتر در سال 1393، افزایش دمای کمینة ماهیانه از 23/3 درجة سانتی‌گراد در سال 1392 به 52/3 درجة سانتی‌گراد در سال 1393 و افزایش بیشینة دمای ماهیانه از 93/29 درجه در سال 1392 به 47/30 درجه در سال 1393 است. مقادیر به‌دست‌آمده از مدل فرکتال نیز، نشان از تمایل میکرولندفرم‌ها به افزایش میزان بی‌نظمی و آشفتگی با گذشت زمان دارد که درنتیجة تغییرات سیستمی تالاب در اثر خشک‌شدن روی داده است. نتایج نشان می‌دهد با ادامة روند فعلی تالاب گاوخونی ممکن است روند کویرزایی و تحول پلایاگونه در آن شدت یابد و افزایش رسوب کانی‌های نمکی روی نهشته‌های آواری و گسترش زون نمکی موجب تبدیل تالاب به کویر شود. https://gep.ui.ac.ir/article_23122_33cfbba6a204effd8783fd5d56663096.pdf