دانشگاه اصفهان جغرافیا و برنامه ریزی محیطی 2008-5362 29 2 2018 08 23 Quantitative Assessment of Soil-water Erosion with the EPM Model (Case Study: Badranloo Watershed basin) ارزیابی کمّی فرسایش آبی خاک با مدل EPM (مطالعة موردی: حوضة آبخیز بدرانلو) 141 158 23177 10.22108/gep.2018.97880.0 FA تیمور جعفری استادیار، دانشکدة علوم زمین، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران مهناز ناعمی دانش‌آموختة کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران احمد ذاکریان دانش‌آموختة کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2014 10 03 Soil erosion is one of environmental problems in northern Khorasan province and Badranloo basin. Surveys show that about 461574 tons of soil are eroded from the loess fertile lands of the Badranloo basin annually which has led to a decrease in soil fertility and accumulation of sediment. The sediment resulting from erosion reduces the useful life of dams and water structures in the low stream of basin. The aim of this study was quantitative evaluation of water erosion in the Badranloo basin and the Experimental erosion Potential Method (EPM) has been used in this regard. In this study, within evaluating the water erosion, the specific sediment value for sub-basins and the whole of Badranloo watershed is calculated by ILWIS 3.3 software and specific sediment yield map (GSp) was prepared. ANOVA method was used in SPSS software for analyzing the geological and escalation erosion, along with for statistical analysis of the role of topographic factors in the severity of soil erosion. The results indicate the alarming state of ecological instability in the basin area. So, the annual average water erosion of soil in the basin is about 23.73 ton / ha. Among sub-basins, the sub-basin No. 4 located in the center of the basin with an annual concentration of about 63.89 ton / ha has the highest soil erosion. Groove and mass erosion are common water erosions at the basin level. In addition to lithology conditions and land‌-use change, among topographic factors, slope and direction of gradient have the greatest effect on the severity of the soil erosion of the basin due to the high correlation. فرسایش خاک از مشکلات زیست‌محیطی موجود در استان خراسان شمالی و حوضة آبخیز بدرانلوست. بررسی‌ها نشان می‌دهد سالیانه حدود 461574 تن خاک از زمین‌های حاصلخیز لُسی حوضة بدرانلو فرسایش می‌یابد که به کاهش حاصلخیزی خاک و انباشت رسوبات منجر شده و رسوبات حاصل از فرسایش موجب کاهش عمر مفید سدها و سازه‌های آبی بخش پایاب حوضه می‌شود. در این پژوهش که با هدف ارزیابی کمّی فرسایش آبی در حوضة بدرانلو انجام شده، از روش تجربی پتانسیل فرسایش([1]EPM ) استفاده شده است. در پژوهش حاضر ضمن ارزیابی کمّی فرسایش آبی خاک، مقدار رسوب ویژه برای زیرحوضه‌ها و کل حوضة آبخیز بدرانلو در نرم‌افزار ILWIS 3.3 محاسبه و نقشة مقدار رسوب ویژة حوضه (GSp) تهیه شد؛ سپس ضمن تحلیل فرسایش زمین‌شناسی و فرسایش تشدیدی در آنالیز آماری و بررسی نقش عوامل توپوگرافی در شدت فرسایش خاک، از روش ANOVA در نرم‌افزار SPSS استفاده شد. نتایج به‌دست‌آمده وضعیت نگران‌کنندة ناپایداری بوم‌شناختی را در سطح حوضه گوشزد کرده است؛ به گونه‌ای که میانگین سالیانة فرسایش آبی خاک در حوضه حدود 73/23 تن در هکتار است. در بین زیرحوضه‌ها، زیرحوضة 4 واقع در مرکز حوضه با سالیانه حدود 89/63 تن در هکتار بیشترین میزان فرسایش خاک را دارد. فرسایش شیاری و توده‌ای، فرسایش آبی متداول در سطح حوضه است. علاوه بر شرایط لیتولوژی و تغییر کاربری اراضی، در بین عوامل توپوگرافی، شیب و جهت شیب با توجه به همبستگی زیاد بیشترین تأثیر را در شدت فرسایش خاک حوضه دارند. <br clear="all" /> [1] Erosion Potential Method https://gep.ui.ac.ir/article_23177_20f0fcbb54d2da78f9950f0a4a244c69.pdf