تحلیل الگوی نامناسب تقسیمات کشوری بر تخریب اکوسیستم های طبیعی(مطالعه موردی: حوضه آبریز بختگان و طشک)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 تربیت مدرساستاد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس،تهران، ایران

2 دکترای جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

چگونگی مدیریت و سازماندهی سیاسی فضا در قالب تقسیمات کشوری نقش مهمی در مدیریت قلمروهای طبیعی و پیوندهای اکوسیستمی آنها ایفا می کند. عدم تطبیق مرزبندی های سیاسی – اداری با عوارض طبیعی مناطق به ویژه مرزها و محدوده های حوضه های آبریز یکی از عوامل مهم تهدید پیوندهای اکوسیستمی مناطق به شمار می رود. با توجه به این امر در این تحقیق با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای تاثیرات چگونگی سازماندهی سیاسی فضا در قالب تقسیمات کشوری و تغییرات آن بر اکوسیستم حوضه آبریز دریاچه بختگان و طشک به عنوان دومین دریاچه بزرگ کشور بررسی گردید. نتایج تحقیق نشان داد که تغییرات مکرر و غیر اصولی تقسیمات کشوری در قالب ایجاد واحدها و شهرستان های جدید به ویژه در مناطق بالادستی حوضه سبب افزایش تعداد قلمروهای سیاسی – اداری، حاکم شدن رویکرد توسعه بخشی در سطح حوضه، افزایش بازیگران محلی، عبور جریان های آبی از قلمروهای سیاسی - اداری متعدد، گسترش تنش های هیدروپلیتیکی، عدم امکان مدیریت یکپارچه حوضه، از بین رفتن همگنی های طبیعی و عدم تطبیق مرزهای طبیعی حوضه با مرزهای سیاسی - اداری شده و چنین روندی باعث گسترش بهره برداری از منابع آبی در قلمروهای بالادستی حوضه بدون توجه به پیوندهای زیست محیطی و اکوسیستمی آن با دریاچه مورد مطالعه و خشک شدن آن گردیده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of the inappropriate pattern of administrative divisions on the destruction of natural ecosystems (case study: Bakhtegan - Tashk basin)

نویسندگان [English]

  • zahra ahmadipour 1
  • hassan jafarzadeh 2
  • hassan behnam morshedi 3
1 Professor of Political Geography, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 PhD of Political Geography, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 PhD in Geography and Urban Planning, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The way of political organization and management of space in the form of administrative divisions plays an important role in the management of natural territories and their ecosystem links. The non-adjustment of political-administrative demarcations with the natural effects of regions, especially the borders and boundaries of basins, is one of the important factors that threaten the ecosystem links of regions. Considering this, in this research, using the descriptive-analytical method and relying on library sources, the effects of the political organization of the space in the form of national divisions and its changes on the ecosystem of the basin of Bakhtegan Lake and Tashk, as the second largest lake in the country, were investigated. . The results of the research showed that frequent and unprincipled changes in the country's divisions in the form of creating new units and cities, especially in the upstream areas of the basin, caused the increase in the number of political-administrative territories, the dominance of the sectoral development approach at the basin level, the increase of local actors, the passage of currents Water from multiple political-administrative territories, the spread of hydropolitical tensions, the impossibility of integrated management of the basin, the loss of natural homogeneity and the failure to match the natural borders of the basin with the political-administrative borders, and such a trend has led to the expansion of the exploitation of water resources in the upstream territories. The basin has been studied and dried up regardless of its environmental and ecosystem links with the lake.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Basin
  • Administrative divisions
  • Ecosystem
  • Kor and Sivand rivers
  • Water tension
  • Bakhtegan and Tashk lakes

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 08 بهمن 1402
  • تاریخ دریافت: 04 مهر 1402
  • تاریخ بازنگری: 20 آذر 1402
  • تاریخ پذیرش: 08 بهمن 1402