نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان

2 پژوهشگاه شاخص پژوه اصفهان

چکیده

افزایش پدیده ریزگردها با پاره‌ای از شرایط جدید اقلیمی پیوند داده می‌شود وافزایش فرکانس آن در پاره‌ای از مناطق و شهرهای ایران از جمله شهرهای ساحلی استان خوزستان وبوشهر مشکلات جدی در حوزه‌های مختلفی چون تردد، بهداشت عمومی؛ بروز پاره‌ای امراض، و... بوجود آورده است. همواره بر این نکته تأکید شده است که کانون‌های عمده تأمین کننده اصلی ریزگرد‌ها در ایران واقع در کشورهای عراق، سوریه، عربستان است و اگر چه به صورت کلی علت تشدید چنین پدیده‌ای به تغییرات اقلیمی، تغییرات بنیادی در آبگیرها و خشکسالی‌های اخیر نسبت داده می‌شود، ولی همواره این سوال اساسی مطرح بوده است که تغییرات فرکانس وتفاوت‌های ماهوی ذرات حمل شده نشان دهنده حقایق دیگری می‌تواند باشد. این مقاله که برگرفته از یک طرح پژوهشی در دانشگاه اصفهان است با اتکا به تحلیل فرکانس وشدت روز‌های گردو غباری در ایران و دو روش مورفوسکوپی و گرانولومتری نمونه‌های برداشت شده در شهرهای ماهشهر، گناوه، اهواز، کرمانشاه و بهبهان نسبت به ارزیابی منشأ، تعیین سهم کانون‌های تولید و علت بروز چنین پدیده‌ای در سواحل جلگه خوزستان و بوشهر مبادرت و موارد زیر را می‌توان به عنوان نتیجه این طرح مطرح نمود. بیش از 58 درصد روز‌های گرد و غباری در استان خوزستان و بوشهر منشأ ساحلی دارد و به کانون‌های تولید ریز گرد خارجی معطوف نیست. عملیات عمرانی و بویژه ساحل سازی و از همه مهمتر ایجاد جاده‌های ساحلی عامل اصلی در ایجاد ریز گرد‌های این دو استان است. توقف عملکرد مکانیسم جاذبه ماه و خورشید و جلوگیری ازخیس خوردگی اراضی ساحلی عامل اصلی در آماده سازی بسترهای تولید ریزگرد در این مناطق است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Contribution of Coastal Plains of Southern Iran in Climatic Dust Generation

نویسندگان [English]

  • afsaneh baranipour 1
  • amir mahmodzadeh 2

1 university of isfahan

2 university of isfahan

چکیده [English]

The occurrence of dust phenomenon is connected to some new serious climatic conditions and an increase in its frequency in some of the cities in southern coastal regions of Iran like Khuzestan and Bushehr provinces have generated serious problems in transportation, social health and promotion of certain diseases etc. Up to now, four main sources of dust origin have been the concern. Iraq, Syria, Arabia and interior zone؟, although as a whole, the cause of such occurrences’ severity is related to climatic changes, fundamental changes in the shallow marshes and the recent droughts. The prevailing addressed issue is: the change in frequency and differences in the transformed particle nature indicate facts other than what is known. By considering the analysis on frequency and magnitude of dusty days in Iran and the morphoscopy and granulometry procedures, the samples taken from Mahshahr, Genaveh, Ahwaz and Behbahan cities are analyzed to evaluate the source and determine the share of each source and the causation of such phenomenon in the above mentioned coastal regions. - More than 58% of the dusty days in the study zone have coastal sources and are not inclined on the foreign dust particle generating centers. - The civil operations of coastal developments in specific and most of all coastal bay-road constructions are the main factors contributing to dust particles’ distribution in these two coastal provinces. - Stoppage of lunar and solar absorptions and prevention of water coverage(tide) on coastal lands are the main contributors in providing the grounds to produce dust particles in these regions. Key Words: ebb and Flow, dust particle, climatic changes, coastal connecting routes

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key Words: ebb and Flow
  • dust particle
  • climatic changes
  • coastal connecting routes