مقاله پژوهشی
هویت مکان و ادراک آن با رویکرد ژئوسیستمی

محمد شریفی؛ محمدحسین رامشت؛ مجتبی رفیعیان؛ یوسف قویدل

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 1-22

چکیده
  پرسش اینکه ما کی هستیم متوقف بر پرسش ما کجا هستیم است. موقعیت و جایگاه سکونت انسانی در مکان امکانپذیر است. هر مکانی هویت وجودی قابل درکی دارد و این درک به عنوان مرجع و لنگرگاههای ثابت برای هویت‌های مختلف انسانی اعم از تاریخی و اجتماعی ضروری است. درک ژئوسیستمی مکان به لحاظ هستی شناختی، معنی بخش اجزاء ذاتی پدیده‌های قرار گرفته در درون ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
طبقه‌بندی همدید الگوهای گردشی موثر بر آب و هوای ایران در تراز دریا

قاسم عزیزی؛ تیمور علیزاده

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 23-38

چکیده
    در این پژوهش با بکار گیری رویکرد گردشی به محیطی مهم ترین سامانه‌های تاثیر گذار تراز دریا، بر روی اقلیم ایران بررسی گردید. برای شناسایی الگوهای جوی داده‌های میانگین روزانه فشار تراز دریا از سری داده‌های باز کاوی شده مرکز پیش بینی‌های محیطی ایالات متحده از تاریخ 1364 تا 1388 برداشت گردید. سپس با انجام تحلیل طیفی بر روی داده‌ها بسامدهای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تهیه نقشه سیمای طرح با هدف کنترل فرسایش براساس الگوی ژئومورفولوژی (مطالعه موردی: حوضه آبریز زنوزچای)

لیلا کاشی‌زنوزی؛ حسن احمدی؛ حسین سعادت؛ علی اکبر نظری؛ محمد نامدار

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 39-52

چکیده
  در بسیاری از مناطق ایران انتخاب کاربری و مدیریت زمین بدون توجه به قابلیت‌ها و توان سرزمین انجام می‌شود که سبب اتلاف سرمایه و کاهش ظرفیت محیطی می‌شود. با دانستن وضعیت شکل زمین می‌توان به چگونگی خاک و رستنی‌های هر واحد شکل زمین و توان آن برای کاربری‌های انسان در سرزمین پی برد. در این تحقیق ابتدا با تلفیق سه نقشه جهت دامنه، شیب دامنه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
سنجش شاخص‌های ذهنی کیفیت زندگی در نواحی روستایی مطالعه‌ موردی: دهستان جعفربای جنوبی شهرستان ترکمن

سیدعلی بدری؛ محمدرضا رضوانی؛ مجید قرنجیک

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 53-74

چکیده
  در چند دهه‌ اخیر، کیفیت زندگی به‌عنوان یکی از موضوعات مورد علاقه‌ بسیاری از علوم، مورد توجه محققان، برنامه‌ریزان و دولت‌ها قرار گرفته‌است. با توجه به اهمیت موضوع و کمبود تحقیقات علمی انجام شده این بحث در نواحی روستایی، به‌ویژه محدوده مطالعه شده با خصوصیات قومی، فرهنگی و مذهبی منحصربفرد، از اهمیت خاصی برخوردار است. تحقیق حاضر ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی نقش نوزمین ساخت، عوامل مورفوکلیماتیک و آنتروپوژنیک در پیدایش و تحول مخروط‌افکنه‌ها (مطالعه موردی: مخروط افکنه گرمسار)

سیاوش شایان؛ محمد شریفی‌کیا؛ غلامرضا زارع

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 75-88

چکیده
   مخروط‌افکنه‌ها پدیده غالب در نواحی خشک و نیمه خشک بوده و همانند سایر لندفرم‌ها دارای تغییر و تحولاتی هستند. مخروط افکنه گرمسار یکی از بزرگترین مخروط افکنه‌های ایران بوده حاصل زهکشی حبله رود است. این مخروط افکنه در دامنه جنوبی رشته کوه البرز قرار دارد. عوامل مختلفی در پیدایش و گسترش این مخروط افکنه تاثیر داشته و دارند. این عوامل ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحلیل شاخص‌های سکونتی در شهرستان‌های استان اردبیل با استفاده از روش شباهت به گزینه ایده‌آل فازی (نمونه موردی: نقاط شهری)

علی زنگی آبادی؛ جابر علی‌زاده

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 89-110

چکیده
  مسکن، امروزه نه تنها به عنوان یک سرپناه، بلکه به عنوان هویت، امنیت و منبع سرمایه در بین ساکنان یک شهر مطرح است. این مقوله که نقش تعیین کننده ای در شکل گیری شهرها داشته، از لحاظ شاخص‌های مختلف دچار مشکلات عدیده ای شده است. از طرف دیگر، شایان ذکر است که مناسب بودن مسکن از ابعاد مختلف نقش مهمی در آسایش روحی و روانی ساکنان دارد. بنابراین، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تأثیر بادهای 120 روزه بر امنیت منطقه سیستان

مرتضی کریمی؛ محمدحامد یزدانی؛ افشین نادری

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 111-128

چکیده
  بادهای 120 روزه از مشهورترین و اثرگذارترین بادهای محلی ایران زمین است که تقریباً از 15 خرداد تا 15 شهریور بر بخش شرقی کشور حاکم می‌شود. نظر به این که رسوبات منطقه ریزدانه بوده و از حدود 60، 30 و 10 درصد به ترتیب برای رس، سیلت و ماسه تشکیل شده است، این ذرات با وزش باد ملایم، حرکت می‌نمایند بنابراین، بستر بسیار مناسبی برای طوفان‌های گرد و خاک ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحلیل همدید یخبندان‌های فراگیرو بادوام ایران

سید ابوالفضل مسعودیان؛ محمد دارند

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 129-140

چکیده
  در این پژوهش از داده‌های روزانه‌ی دمای کمینه‌ی درون یابی شده‌ی پایگاه داده اسفزاری در بازه‌ی زمانی 1/1/1340 تا 11/10/1383 استفاده شده است. برای تحلیل همدید و شناسایی روزهای همراه با یخبندان فراگیر و بادوام، دو معیار گستره و دوام در نظر گرفته شد. معیار فراگیری یخبندان روزی در نظر گرفته شد که دمای کمینه‌ دست کم در 50 درصد از گستره‌ی ایران زیر ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
افتراق‌های ژئومورفولوژی مناظر کویری استان یزد

محمدرضا نوجوان؛ معصومه هاشمی

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 141-152

چکیده
  کویر به عنوان یکی از چشم اندازهای غالب ژئومورفیک اثرگذاری نقش خود را در الگوی توسعه ی منطقه ای می‌تواند اعمال کند. اگرچه واژه کویر بصورت یک مفهوم کلی بکار می رود ولی بواسطه وجود تفاوت‌های موجود در بسیاری از ویژگی‌های این صحنه‌ها نمی-توان الگوی واحدی برای آمایش آنها تدارک نمود بنابراین، بیان افتراق این پدیده در استان یزد می‌تواند ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
رابطه ساخت اجتماعی شهرها و میزان آسیب‌پذیری در برابر خطر زلزله مطالعه موردی: محلات کلانشهر تهران

محمود قدیری؛ عبدالرضا رکن‌الدین افتخاری

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 153-174

چکیده
  شناخت میزان آسیب‌پذیری نسبت به مخاطرات طبیعی و ریشه‌یابی علل تفاوتهای اجتماعی- فضایی آن، برای نیل به جامعه‌ای پایدار ضروری است. بر این اساس، مسأله این است که «میزان آسیب‌پذیری خانوارهای محله‌های جنوبی با خانوارهای محلات شمالی شهر تهران تفاوت داشته و بیشتر است»، ‌بنابراین، سوال اصلی پژوهش چنین طرح شد: «عوامل موثر بر تغییر ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی و تطبیق شواهد ژئومورفولوژی و لرزه شناسی زمین ساخت فعال در محدوده زاگرس مرکزی

رسول شریفی نجف آبادی؛ مسعود معیری؛ حسنعلی غیور؛ همایون صفایی؛ عبداله سیف

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 175-192

چکیده
  هدف از این مقاله بررسی انواع ویژگی‌های ژئومورفولوژی مناطق فعال و شاخص‌های مربوط به آن‌ها، جهت انتخــاب و معرفی شاخص‌های مناسب برای منطقه زاگرس و تطابق نتایج به دست آمده با مطالعات لرزه شناسی دستگاهی و تاریخی می باشد. به این منظور یک مدل رقومی ارتفاع از داده‌های توپوگرافی SRTM با دقت 90 متر برای بخشی از زاگرس مرکزی تهیه شد. سپس در محیط‌های ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
شاخص‌های زیست اقلیمی مؤثر بر ارزیابی آسایش انسان (مطالعه موردی: شهر شیراز)

مسعود صفایی پور؛ مهران شبانکاری؛ سید طیبه تقوی

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 193-210

چکیده
  شناخت پتانسیل‌های طبیعی، به عنوان بستر فعالیت‌های انسانی پایه و اساس غالب برنامه ریزی‌های محیطی و آمایش سرزمین را تشکیل می‌دهد. در این راستا ویژگی‌های اقلیمی و عناصر غالب آن در پراکندگی فضایی و شکل‌گیری رفتار محیطی جوامع انسانی نقش تعیین کننده‌ایی ایفا می‌کنند تا آنجا که امروزه مطالعات و بررسی‌های بیوکلیمای انسانی، پایه و ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
امنیت سکونت، کلید ساماندهی سکونتگاه‌های غیررسمی مورد مطالعه: حوزه کلانشهر تهران (اسلامشهر، نسیم شهر و گلستان) و کرج در استان البرز

ابوالفضل مشکینی؛ یداله صادقی؛ محمد اکبری

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 211-222

چکیده
  یکی از ویژگی‌های سکونتگاه‌های غیررسمی که از آن بعنوان کلید حل سایر مشکلات نام برده می‌شود، مساله رسمی نبودن مالکیت و نبود امنیت در سکونت است. این مقاله به بررسی نمونه‌هایی از سکونتگاه‌های غیررسمی در ایران پرداخته است و هدف از آن، پی بردن به شرایط مالکیت و شرایط رسمیت سکونتگاه‌های غیررسمی است. مسأله حاضر این است که آیا مشکل مالکیت ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
ارزیابی توزیع فضایی پارک‌های شهری تبریز با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS (روش تطبیقی تحلیل شبکه و بافرینگ)

ابوالفضل قنبری؛ محمد قنبری

دوره 24، شماره 2 ، شهریور 1392، صفحه 223-234

چکیده
  امروزه مفهوم شهرها بدون فضای سبز در اشکال گوناگون آن، غیر قابل تصور است. فضای سبز در شهرها، به ویژه در شهرهای بزرگ و صنعتی، دارای عملکردهای مختلفی می‌باشند. بنابراین فضای سبز از یکسو موجب بهبود وضعیت زیست محیطی شهرها شده، از سوی دیگر شرایط مناسبی را برای گذران اوقات فراغت شهروندان مهیا می‌سازد. نمی توان از اهمیت و نقش فضای سبز شهری ...  بیشتر