مقاله پژوهشی
بررسی آگاهی از پیامدهای فرسایش خاک و راهبردهای حفاظتی در نواحی روستایی حوضۀ آبخیز چهل‌چای گلستان

غلامحسین عبدالله زاده؛ لیلا جهانگیر؛ محمد شریف شریف زاده

دوره 29، شماره 1 ، خرداد 1397، صفحه 1-20

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.98248.0

چکیده
  فرسایش خاک ممکن است به از بین رفتن کیفیت خاک و در نتیجه، کاهش بهره‌وری خاک منجر شود. پذیرش راهبردهای حفاظت خاک نقش مهمی در کاهش فرسایش خاک و بهبود حاصلخیزی آن ایفا می‌کند و این در حالیست که پذیرش اقدام‌‌های حفاظت خاک به آگاهی کشاورزان از پیامدها و علت‌های فرسایش خاک وابسته است؛ ازاین‌رو در پژوهشی پیمایشی، 273 نفر از بهره‌برداران ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تأثیر شدت فرسایش بادی و بیابان‌زایی در تخریب زیستگاه منطقۀ همدان

علیرضا ایلدرمی؛ مینا مرادی؛ محمد قربانی

دوره 29، شماره 1 ، خرداد 1397، صفحه 21-42

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2017.101162.1009

چکیده
  بررسی فرسایش بادی در مناطق بیابانی و کاهش ارزش زیستگاه‌های واقع در آنها، موضوعی است کهکمتر بررسی شده است؛ ازاین‌رو،توجه به اهمیت گونه‌های جانوری و تشریح رابطۀ علمی بین میزان فرسایش بادی و وضعیت زیستگاه‌های مناطق بیابانی از اهداف اصلی پژوهش حاضر هستند. به این منظور، ابتدا منطقۀ بیابانی قهاوند در شرقی‌ترین بخش استان همدان انتخاب ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
ارزیابی سطح پایداری محله‌های مسکونی در نواحی پیرا- شهری (مطالعۀ موردی: شهر اردبیل)

حسین نظم فر؛ اصغر پاشازاده

دوره 29، شماره 1 ، خرداد 1397، صفحه 43-64

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.98009.0

چکیده
  امروزه معضلات ناپایداری از مهم‌ترین دغدغه‌های شهرها و به‌ویژه محله‌های شهری هستند. شهر اردبیل مانند بسیاری از شهرهای بزرگ کشور با مسائل متعددی ازجمله ناپایداری توسعه روبه‌روست و این مسئله در برخی محله‌ها به بیشترین حد رسیده و به تشدید ناپایداری توسعه در آنها منجر شده است. هدف پژوهش حاضر، سنجش شاخص‌های پایداری محله‌ای شهر اردبیل ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تدوین معیارهای کاربردی سنجش کیفیت محیط‌زیست شهری در محله‌های مرکزی کلان‌شهر همدان (نمونۀ مطالعاتی: محلۀ آقاجانی‌بیگ)

زهرا بشیری؛ احمد شاهیوندی؛ علی براتیان

دوره 29، شماره 1 ، خرداد 1397، صفحه 65-94

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.98320.0

چکیده
  برنامه‌ریزی محیطی با هدف پایداری و ایجاد زمینه‌های لازم برای کاهش آلودگی‌های محیط‌زیست شهری انجام می‌شود. این نوع برنامه‌ریزی ازنظر موضوعی و موضعی، ابزاری برای رویارویی با آلودگی‌های محیط‌زیست شهرها و محله‌های شهری است. شکل کلی شهر همدان، شعاعی است و این امر، سبب ازدیاد تردد وسایل نقلیه به حلقۀ اول شهر شده است. نتیجۀ تراکم و ...  بیشتر

مقاله پژوهشی جغرافیای شهری
نقش تمرکز جغرافیایی صنایع و تخصصی‌شدن منطقه‌ای در شکل‌دهی به ساختار فضایی ‏ایران طی دورة زمانی 1390-1376‏

هاشم داداش پور؛ مینا ساسانی

دوره 29، شماره 1 ، خرداد 1397، صفحه 95-112

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.96957.0

چکیده
  تعیین جایگاه مناطق مختلف در تقسیم کار فضایی و شناخت ساختار صنعت در سطح کشور اهمیت ویژه‌ای دارد. یکی از مهم‌ترین عناصر ساختار صنعت، تمرکز جغرافیایی است. با توجه به اینکه در بیشتر مطالعات مربوط به توسعة منطقه‌ای، موضوع تمرکز جغرافیایی و تخصصی‌شدن منطقه‌ای صنایع همواره در کنار هم مطرح شده‌اند، هدف این مقاله نیز تحلیل نقش تمرکز فضایی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
ارزیابی پایداری زیست‌محیطی شهر اصفهان با تأکید بر آلودگی هوا

سید اسکندر صیدایی؛ سیده سمیه حسینی؛ بنت الهدی یزدانبخش

دوره 29، شماره 1 ، خرداد 1397، صفحه 113-126

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.97857.0

چکیده
  ارزیابی پایداری زیست‌محیطی، یکی از مهم‌ترین ابزارها در فرایند برنامه‌ریزی توسعة پایدار است و بنابراین توجه به آن در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌ها برای دستیابی به یک برنامه‌ریزی مناسب همگام با متغیرهای محیط طبیعی، امری اجتناب‌ناپذیر است. یکی از مؤلفه‌های اصلی پایداری زیست‌محیطی، شاخص آلودگی هواست. شهر اصفهان با توجه به ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحلیل تناسب اراضی در مکان‌یابی مراکز تولید کمپوست ‏(مطالعة موردی: استان فارس)‏

عطا غفاری گیلانده؛ محمد حسن یزدانی؛ عبدالوهاب غلامی

دوره 29، شماره 1 ، خرداد 1397، صفحه 127-152

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.97867.0

چکیده
  امروزه یکی از بارزترین معضلات بهداشتی و زیست‌محیطی شهرها، روند صعودی تولید پسماندهای جامد است. برای رفع این مشکل می‌بایست آن را مدیریت کرد و به نهادینه‌شدن پدیده‌هایی چون بازیافت مواد، تولید کمپوست، بازیافت انرژی و بیوگاز از پسماندهای جامد شهری رو آورد. حجم بیش از 65 درصدی پسماندهای آلی در زباله‌های شهری در استان فارس، نشان‌دهندة ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
سهم منابع آبی ایران از سامانه‌های جوّی

زهرا پاکزاد؛ محمد حسین رامشت؛ امیر گندمکار

دوره 29، شماره 1 ، خرداد 1397، صفحه 153-164

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.98262.0

چکیده
  بسیاری از پژوهشگران معتقدند سامانه‌های جوّی حاکم بر ایران در دوران سرد و گرم گذشته با زمان ما یکی بوده است؛ ولی همگی به این واقعیت اذعان دارند که حوزة عملکرد و سهم آنها در تأمین منابع آب جوّی ایران به‌شدت دستخوش تغییر و نوسان بوده است. گفته می‌شود این تغییرات و نوسانات در عصر ما بیشتر ناشی از عملکرد بشری است و پیامدهای آن از هم‌اکنون ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ژئوموفولوژی
بررسی نقش عوامل مؤثر بر پیچان‌رودشدن و تغییرات رودخانة دالکی با استفاده از سنجش ‏از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی

سید علی المدرسی؛ مصطفی خبازی؛ علی علیایی؛ میثم شهبازی

دوره 29، شماره 1 ، خرداد 1397، صفحه 165-176

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.97778.0

چکیده
  تغییرات هیدرولوژیک طبیعت به‌تدریج موجب تغییر موقعیت و مورفولوژی رودخانه‌ها می‌شود. یکی از این تغییرات، پیچان‌رود‌شدن رودخانه‌هاست. فرایندهای متفاوت حاکم بر پدیدة پیچان‌رود‌شدن به ویژگی‌های زمین‌شناسی، خاک‌شناسی، مورفولوژیکی، هیدرولوژیکی، هیدرولیکی، پوشش گیاهی و اقلیمی، فیزیوگرافی و بسیاری از عوامل شناخته‌شده یا ناشناختة ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
سازوکار شکل‌گیری چرخند در بادپناه کوهستان زاگرس

سعید جهانبخش؛ علی محمد خورشیددوست؛ حمید میرهاشمی

دوره 29، شماره 1 ، خرداد 1397، صفحه 177-192

http://dx.doi.org/10.22108/gep.2018.98207.0

چکیده
  کوهستان زاگرس با جهت‌گیری شمال غربی ـ جنوب شرقی، سدی در برابر جریان‌های غربی محسوب می‌شود. مطالعۀ حاضر به‌منظور یافتن سازوکاری برای تشریح نوع ویژه‌ای از رخداد چرخندزایی در بادپناه زاگرس انجام شد. بررسی شش نمونه چرخندزایی نشان داد هم‌زمان با نزدیک‌شدن چرخند به دامنه‌های روبه‌باد زاگرس، اندرکنشی بین این سامانۀ چرخندی و کوهستان ...  بیشتر